Skip Navigation Links
سه‌ره‌کی
ئێمه‌
ئه‌رشیف
رێبه‌ری رۆژنامه‌وانی
وه‌رزش
دوانگه‌ی سبه‌ی

یه‌كگرتوو.. ئه‌زموونی‌ حیزبێكی‌ ئیسلامی‌ له‌ كوردستان


رۆژی‌ 1/5 ‌و بۆ ماوه‌ی‌ سێ‌ رۆژ كۆنگره‌ی‌ پێنجه‌می‌ یه‌كگرتووی‌ ئیسلامی‌ له‌شاری‌ هه‌ولێَر به‌ڕێوه‌چوو.

له‌ رۆژی‌ سێیه‌می‌ كۆنگره‌كه‌دا، به‌ زۆرینه‌ی‌ ده‌نگ سه‌ڵاحه‌دین به‌هادین بۆ جاری‌ پێنجه‌م به‌ ئه‌مینداری‌ گشتیی‌ یه‌كگرتوو هه‌ڵبژێردرایه‌وه‌‌و سێ‌ ژنیش بۆ ئه‌نجومه‌نی‌ سه‌ركردایه‌تی‌ یه‌كگرتوو هه‌ڵبژێردران.

یه‌كگرتووی‌ ئیسلامی‌ كوردستان له‌ 6/2/1994 وه‌كو حیزبێكی‌ سیاسیی‌ خۆی‌ ناساند‌و
به‌پێی‌ په‌یڕه‌و پرۆگرامه‌كه‌ی‌ (( یه‌كگرتوو، حزبێکی‌ ئیسلاحی‌ نیشتمانییه‌ ، تێده‌کۆشێت له‌ پێناو چاره‌سه‌رکردنی‌ کێشه‌ سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووری‌ و رۆشنبیریه‌کانی‌ کۆمه‌ڵگه‌ له‌ دیدێکی‌ ئیسلامییه‌وه‌ ).

تکایه‌ ڕاوبۆچونتان سه‌باره‌ت به‌م پرسیارانه‌:

1-ئه‌زموونی‌ یه‌كگرتووی‌ ئیسلامی‌ كوردستان وه‌كو حیزبێكی‌ بێ چه‌كی‌ پاش راپه‌ڕین چۆن هه‌ڵده‌سه‌نگێنیت؟
2-به‌پێچه‌وانه‌ی‌ دوو حیزبه‌ گه‌وره‌كه‌وه‌، سێ‌ ژن بۆ ئه‌نجومه‌نی‌ سه‌ركردایه‌تی‌ یه‌كگرتوو هه‌ڵبژێردراون، رۆڵی‌ ژن له‌ناو ئه‌و حیزبه‌ ئیسلامییه‌دا چۆن ده‌بینیت؟
3-سه‌ڵاحه‌دین به‌هادین وه‌كو یه‌كه‌مین ئه‌مینداری‌ گشتی‌‌و ئێستاش بۆ جاری‌ پێنجه‌م به‌ئه‌میندار هه‌ڵبژێردرایه‌وه‌، ئایا ئه‌مه‌ هه‌مان ئه‌زموونی‌ دووباره‌ بووه‌ی‌ حیزبه‌كانی‌ تری‌ كوردستان نییه‌؟

 


Saturday, May 03, 2008
 
بیروڕا
12345678910...کۆتایی
AHMAD QARADAGHY
 baray mn yakgrtw hizbeka ka ta esta mn hich prozhaw xzmat guzaryakyan nya tanha bo eslamyakani xoyan nabyt baray mn halbzhardnawa bo jare 5 am nabuni kadreki tre zeraka mn la rwangay sstyawa ayan binm
نێردراوه‌ له‌:  Friday, March 13, 2009
Buar
 swpas bo sbai gar chi xalki zor banwi yagrtw tek dachet balam rsati sharm la kas nakat esta yagrtw 7izbeka ka barasti kasaneki bar chaw pshgiri dakan ka amsh halbzhardn shaiati 7al bwa boia bmanawet yan namanawet esta yagrtw buni haia barasti jei dast xoshia law 7izba kawa ba be chakw ba be harashaw paradani rashwa wa babe bwni wlatek ka bwbeta klki twaniwati la kurdstanda jei xoi bkatawa wa dlniash bn ka wa dahatwian wak 7iz bakai ardogan dabet la turkiya
نێردراوه‌ له‌:  Sunday, February 22, 2009
محمد قرداغي
 الحمد لله رب العالمین یه‌ككرتوی ئیسلامی كوردستان له‌ماوه‌ی ته‌مه‌نیدا توانی ببێته‌ هۆی گوران له‌كۆمه‌لكای كوردیدا وه‌ناساندی روخساری راسته‌قینه‌ی كورد به‌ موسولمانانی جیهان وه‌ئه‌گه‌ر بێتو له‌ كوردستان وه‌ك سه‌رجه‌م وولاته‌كان دیموكراتیه‌ت پیاده‌ بكریت ئه‌وا بیگومان یه‌ككرتو ده‌توانیت كورانی بنه‌ره‌تی له‌كومه‌لكای كورده‌واریدا ئه‌نجام بدات وه‌ك توركیا وه‌ الحمد لله یه‌ككرتو له‌ماوه‌ی كورتی ته‌مه‌نیدا توانیویه‌تی كومه‌لیكی زور له‌ كه‌نج ولاوی روشنبیر له‌ خۆی كۆبكاته‌وه‌ هه‌رئه‌مه‌شه‌ بۆته‌هۆی مه‌ترسی ئه‌ولاه‌یه‌نانه‌ی كه‌ كیانی كه‌نده‌لی خۆیان ده‌ترسن
نێردراوه‌ له‌:  Tuesday, February 17, 2009
فةريةدون عمر
 یه‌گرتوو ئه‌زمونێكی‌ دیموكرسیانیه‌ له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان و له‌پیش ئه‌م كۆنگره‌دا 5 ئافره‌ت ئه‌ندام سه‌ركرداه‌یتی‌ بوون ئه‌وه‌ش قه‌ناعه‌تی‌ ئه‌و حیزبه‌یه‌،
نێردراوه‌ له‌:  Wednesday, February 11, 2009
ئاريان
 له‌ نێو كۆمێنته‌كاندا دێرێكی‌ جوانم به‌رچاو كه‌وت (له‌ نێو کۆمه‌ڵێک پارتی زۆر خراپ و گه‌نده‌ڵدا یه‌کگرتوو باشترین خراپه‌)..... به‌ڵام خۆ ئێمه‌ ده‌بێت یه‌كێك له‌و خراپانه‌ حوكممان بكات، چارمان نییه‌، ئه‌وانه‌ ته‌نها ئیختیارن، ئه‌ی‌ بۆ نه‌یه‌ین ئه‌مجاره‌ ئه‌م خراپه‌ باشه‌یان تاقی‌ بكه‌ینه‌وه‌، خۆ زه‌ره‌ر ناكه‌ین ئه‌گه‌ر خراپ بوون دوای‌ 4 ساڵ ده‌یانگۆرینه‌وه‌ به‌ زۆر خراپه‌كان، چونكه‌ ئه‌مان پارویه‌كی‌ ئاسانن‌و چه‌كیان نیه‌ تاوه‌كو ده‌ست به‌سه‌ر كورسیه‌كاندا بكرن بۆ ماوه‌ی‌ 35 سال یاخود بۆ 20 سال
نێردراوه‌ له‌:  Tuesday, January 27, 2009
دوکتۆر یوسف قه‌رزاوی
 دوێنێ (13/10/2008) شاندێکی باڵای ئێرانی له‌ شاری ده‌وحه‌ی پایته‌ختی قه‌ته‌ر چاوی به‌ دوکتۆر یوسف قه‌رزاوی که‌وت و، داوای لێبوردنیان لێکرد و جه‌ختیان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ کرده‌وه‌ که‌ ئه‌وانه‌ی دوکتۆر قه‌رزاوی به‌ زایۆنیزمه‌وه‌ گرێ ده‌ده‌ن خۆیان ده‌ستی زایۆنیزمن. ئه‌م هه‌وڵه‌ ئێرانییه‌ بۆ ئه‌وه‌ ده‌درێ که‌ دوکتۆر قه‌رزاوی دۆسییه‌ی تاوانبار کردنی ئێران دابخات که‌ هه‌وڵی بڵاوکردنه‌وه‌ی مه‌زهه‌بی خۆیان ده‌ده‌ن له‌ کۆمه‌ڵگه‌ی سوننه‌دا. شانده‌ ئێرانییه‌که‌ پێکهابوو له‌ عه‌لی ئه‌کبه‌ری ولایه‌تی ڕاوێژکاری سه‌رۆکی باڵای ئێران و، عه‌لی ئه‌کبه‌ری محته‌شه‌می وه‌زیری پێشووی ناوخۆی ئێران و، عباس خامه‌ی ڕاوێژکاری ڕۆشنبیری وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئێران و، محمد تاهیر ڕه‌بانی سه‌فیری ئێران له‌ ده‌وحه‌. ئه‌م شانده‌ بۆ دوکتۆر قه‌رزاویان ڕوونکرده‌وه‌ که‌ هه‌واڵنێریی "مهر"ی ئێرانی ده‌زگایه‌کی ڕاگه‌یاندنی فه‌رمی ده‌وڵه‌ت نییه‌ و، شایه‌نی وه‌ڵامدانه‌وه‌ش نییه‌. هه‌روه‌ها داوایان له‌ دوکتۆر قه‌رزاوی کرد که‌ ئه‌و دۆسییه‌یه‌ دابخات و ئیتر ئه‌وه‌نده‌ باس و خواسی له‌سه‌ر نه‌کرێ. له‌ به‌رامبه‌ریشه‌وه‌ دوکتۆر قه‌رزاوی سوپاسی هاتنی کردن و ووتی: "دۆسییه‌که‌ داناخرێ تا ئه‌و لێشاوه‌ی شیعه‌ نه‌وه‌ستێنرێت و واز له‌ جنێودان نه‌هێنن به‌ یاوه‌ره‌کانی پێغه‌مبه‌ر". عه‌لی ئه‌کبه‌ری محته‌شه‌می بۆ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی دوکتۆر قه‌رزاوی ووتی که‌ ئایه‌توڵا عه‌لی خامنه‌یی ڕابه‌ری باڵای شۆڕشی ئێران ڕێز له‌ یاوه‌ره‌کانی پێغه‌مبه‌ر ده‌گرێ و، جنێودان پێیان ڕه‌ت ده‌کاته‌وه‌. هه‌روه‌ها ووتیشی که‌ مه‌رجیعه‌کانی شیعه‌ له‌ ئێران هیچ سوکایه‌تییه‌کیان سه‌باره‌ت به‌ که‌سایه‌تی دوکتۆر قه‌رزاوی لێ نه‌وه‌شاوه‌ته‌وه‌. له‌ دانیشتنی کردنه‌وه‌ی کۆنگره‌ی شه‌شه‌می ده‌زگای قودس ولایه‌تی و دوکتۆر قه‌رزاوی باوه‌شیان به‌ یه‌کدا کرد و ئه‌ملاو لای یه‌کتریان به‌ ئاماده‌ بوونی نزیکه‌ی (300) که‌سایه‌تی سیاسی و مه‌زهه‌بی و دینی ماچ کرد. هه‌ردووکیان له‌ ده‌م و چاویاندا ڕه‌زامه‌ندی و ئاشت بوونه‌وه‌ دیار بوو. دوای ئه‌وه‌ دوکتۆر قه‌رزاوی به‌ ووردی گوێی له‌و په‌یام و سڵاوی عه‌لی خامنه‌یی گرت که‌ ولایه‌تی ڕایگه‌یاند. پێشی ووت که‌ کاتێک ده‌عوه‌تنامه‌که‌تان هه‌ت بۆ به‌شدار بوونم له‌م کۆنگره‌یه‌ ڕاوێژم به‌ ڕابه‌ر عه‌لی خامنه‌یی کرد و، ئه‌ویش ڕه‌زامه‌ندی خۆی بۆ ئاماده‌ بوونم ده‌بڕی. دوکتۆر قه‌رزاویش له‌ وه‌ڵامی سڵاوی خامنه‌ییدا ووتی: "ئێمه‌ به‌ به‌شداریتان خۆشحاڵین و ئه‌م کۆنگره‌یه‌ به‌ کۆنگره‌ی هه‌موو نه‌ته‌وه‌ی ئیسلامی ده‌زانین به‌ عه‌ره‌ب و عه‌جه‌م و، سوننه‌ و شیعه‌وه‌".
نێردراوه‌ له‌:  Thursday, October 16, 2008
ريبوار عه لي
 يه ككرتوو ئه زموونيكي تازه يه ده كريت تاقي بكريته وه و ترسي ناويت .
نێردراوه‌ له‌:  Thursday, September 25, 2008
يوسف القرضاوي
 به‌یانی دوکتۆر یوسف قه‌رزاوی له‌سه‌ر هێرشی مه‌رجیعه‌کانی شیعه‌ بۆ سه‌ری (19/9/2008) شێخ یوسف قه‌رزاوی له‌ چاوپێکه‌وتنێکدا له‌ گه‌ڵ ڕۆژنامه‌ی "المصري اليوم"دا باسی مه‌زهه‌بی شیعه‌ی کردووه‌ و وتوویه‌تی که‌ "بیدعه‌چین"، به‌ڵام موسوڵمانن. هه‌روه‌ها ئوممه‌تی ئیسلامی له‌ دوو خاڵی گرنگ سه‌باره‌ت به‌ شیعه‌ ئاگادار کردۆته‌وه‌، یه‌که‌میان: چنێودانی شیعه‌ به‌ یاوه‌ره‌کانی پێغه‌مبه‌ر (ص). دووه‌م: هه‌وڵی داگیرکردنی کۆمه‌ڵگه‌ی سوننی ده‌ده‌ن و مه‌زهه‌بی خۆیانی تێدا بڵاو ده‌که‌نه‌وه‌، به‌ تایبه‌تی که‌ سامانێکی زۆریان له‌به‌رده‌ستدایه‌ و به‌ ملیۆنه‌ها دولاری بۆ ته‌رخان ده‌که‌ن. هه‌روه‌ها کادیری مه‌شق پێکراویان تێدا خستۆته‌ گه‌ڕ. وتووشیه‌تی که‌ کۆمه‌ڵگه‌ی سوننیش له‌به‌رامبه‌یانه‌وه‌ هیچ شتێک نییه‌ پارێزگارییان لێ بکات. ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه‌ش کردووه‌ که‌ زانایانی سوننه‌ بۆ به‌رگری له‌ کۆمه‌ڵگه‌ی سوننی هیچیان نه‌کردووه‌ و، هه‌میشه‌ له‌ ترسی دروست بوونی فیتنه‌ و، له‌به‌رخاتری مانه‌وه‌ی ئوممه‌تی ئیسلام به‌ یه‌کپارچه‌یی، له‌و مه‌سه‌لانه‌ ڕایانکردووه‌. سه‌رانی شیعه‌، به‌ تایبه‌تی عه‌لامه‌ ئایه‌توڵا محمد حسین فه‌زلوڵاهی و ئایه‌توڵا محمد عه‌لی ته‌سخیری، هێرشیان کردۆته‌ سه‌ر شێخ یوسف قه‌رزاوی و، ڕۆژنامه‌ی "مهر"ی ئێرانیش له‌ لایه‌ن خۆیه‌وه‌ هێرشی کردۆته‌ سه‌ر قه‌رزاوی. ئه‌مه‌ش ده‌قی به‌یانه‌که‌ی شێخ یوسف قه‌رزاوییه‌ له‌ سه‌ر هێرشی ئه‌وانه‌: هه‌ڵوێستی من له‌سه‌ر شیعه‌ و ئه‌و قسانه‌ی ئاژانسی هه‌واڵی "مهر"ی ئێرانی نوسیوویه‌تی و به‌رپه‌چ دانه‌وه‌ی شێخ فه‌زلوڵاهی و ته‌سخیری ئاژانسی هه‌واڵنێری "مهر"ی ئێرانی که‌ تا ڕاده‌یه‌ک له‌ ئێراندا فه‌رمییه‌، ڕۆژی (13/ڕه‌مه‌زانی/1429) به‌رامبه‌ر (13/سێپته‌مبه‌ری/2008) هێرشێکی توندوتیژی کردۆته‌ سه‌ر من و، له‌ هه‌موو سنوورێک چۆته‌ ده‌ره‌وه‌. ئه‌ویش له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ڕۆژنامه‌ی "المصري اليوم" چاوپێکه‌وتنێکی منی بڵا کردۆته‌وه‌ و تیایدا قسه‌م له‌ سه‌ر شیعه‌ و مه‌زهه‌به‌که‌یان کردووه‌ و، به‌ بیدعه‌چی ناوم بردوون و، ئوممه‌تم له‌ دوو خاڵ ئاگادار کردۆته‌وه‌. یه‌که‌م: جنێودانیان به‌ یاوه‌ره‌کانی پێغه‌مبه‌ر (ص). دووه‌م: داگیرکردنی ڕۆشنبیرییانه‌ی کۆمه‌ڵگه‌ی سوننی. ئه‌م قسه‌یه‌ی من ئه‌و ئاژانسی هه‌واڵه‌ی شێتگیر کردووه‌ و، له‌ بیرمه‌ندی خۆی چۆته‌ ده‌ره‌وه‌ و ده‌ستی کردووه‌ به‌ به‌رده‌باران کردنی من له‌ هه‌موو لایه‌که‌وه‌. هه‌روه‌ها عه‌لامه‌ محمد حسین فه‌زوڵاهی قسه‌ی وای کردووه‌ سه‌رم سوڕماوه‌ لێی و پێم وانه‌بوو ئه‌و قسانه‌ له‌ که‌سێکی ئاوا بوه‌شێته‌وه‌. ئایه‌توڵا "محمد عه‌لی ته‌سخیری"یش که‌ جێگری خۆمه‌ له‌ سه‌رۆکایه‌تی یه‌کێتی جیهانیی زانایانی موسوڵمان قسه‌ی له‌و سه‌یرتری کردووه‌. هه‌ڵوێستی من له‌ شیعه‌ و مه‌زهه‌به‌که‌یان پێش ئه‌وه‌ی وه‌ڵامی ئه‌وانه‌ بده‌مه‌وه‌ ده‌مه‌وێ هه‌ڵوێستی خۆم له‌ مه‌سه‌له‌ی شیعه‌ی ئیمامی و مه‌زهه‌ب و هه‌ڵوێستیان ڕوون بکه‌مه‌وه‌. له‌وه‌شدا له‌به‌رخاتری خوا هه‌ق ده‌ڵێم و، بڕوام وایه‌ که‌ خوا په‌یمانی له‌ زانایان وه‌رگرتووه‌ که‌ ڕاستییه‌کان بۆ خه‌ڵکی ڕون بکه‌نه‌وه‌ و، نه‌یشارنه‌وه‌. من ئه‌وه‌م له‌ کتێبی "پرینسیپه‌کانی دیالۆگ و نزیک کردنه‌وه‌ی مه‌زهه‌ب و فیرقه‌ ئیسلامییه‌کان"دا ڕوون کردۆته‌وه‌. ئه‌و کتێبه‌ش بابه‌تێک بوو پێشکه‌شم کردبوو به‌ کۆنگره‌ی نزکبوونه‌وه‌ که‌ له‌ مه‌مله‌که‌تی به‌حره‌ین به‌سترا. ئه‌وه‌ی که‌ ئه‌مڕۆ ده‌یڵێم ته‌ئکید کردنه‌وه‌ی ئه‌وه‌یه‌. یه‌که‌م: من بڕاوم به‌ یه‌کگرتوویی ئوممه‌تی ئیسلامی هه‌یه‌ به‌ هه‌موو گروپ و تایه‌فه‌ و مه‌زهه‌به‌کانییه‌وه‌ که‌ بڕاویان به‌ یه‌ک قورئان و، به‌ یه‌ک پێغه‌مبه‌ر هه‌یه‌ و، ڕوو ده‌که‌نه‌ یه‌ک قیبله‌ش. به‌ هۆی ئه‌و جیاوازیانه‌ی هه‌یانه‌ هیچ فیرقه‌یه‌کیان له‌وه‌ ده‌رناچێ که‌ به‌شێکه‌ له‌م ئوممه‌ته‌. ئه‌و پۆلێن کردنه‌ی که‌ پشت به‌ فه‌رمووده‌ی "ستفترق امتی..." نزیک بوونه‌وه‌ی هه‌موو پێکهاته‌کانی ئوممه‌ته‌، مه‌گه‌ر ئه‌وانه‌یان نه‌بێت که‌ ئینشیقاق له‌ پێکهاته‌کانی ئوممه‌تی ئیسلام به‌ ته‌واوی و به‌ یه‌کجاره‌کی ده‌که‌ن. دووه‌م: یه‌کێک له‌و حه‌فتاوسێ فیرقه‌یه‌ی که‌ فه‌رمووده‌که‌ باسیان ده‌کات، فیرقه‌ی "الناجیه‌"یه‌ و، ئه‌وانی تر گومڕاو و به‌هیلاک چوون. هه‌ر یه‌کێک له‌و فیرقانه‌ش خۆی به‌ "ناجیه‌" له‌قه‌ڵه‌م ده‌دات و، ئه‌وانی تر به‌ گومڕا ده‌زانێ و، پێی وایه‌ که‌ هه‌موو فیرقه‌کانی تر که‌وتوونه‌ته‌ ناو بیدعه‌ و گومڕاییه‌وه‌. من له‌و ڕوانگه‌یه‌وه‌ ئه‌وه‌م وتووه‌ که‌ "ئه‌وانه‌ بیدعه‌چین و کافر نین". له‌وه‌شدا ئه‌هلی سوننه‌ کۆڕان له‌سه‌ری و، ئه‌گه‌ر منیش ئه‌وه‌ نه‌ڵێم که‌واته‌ دژی ئه‌وان وه‌ستاوومه‌ته‌وه‌. نزیکه‌ی (نۆ له‌سه‌ر ده‌ی) ئوممه‌تی ئیسلام له‌ ئه‌هلی سوننه‌ن و، هه‌قی خۆیانه‌ هه‌رچی سه‌باره‌ت به‌ ئێمه‌ بڕوایان پێیه‌تی بیڵێن. سێیه‌م: ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ی من هه‌ڵوێستی هه‌موو زانایه‌کی سوننی نه‌رمڕه‌وه‌ سه‌باره‌ت به‌ شیعه‌ی ئیمامی دوانزه‌. به‌ڵام ئه‌وانه‌ی نه‌رمڕه‌و نین به‌ ئاشکرا ته‌کفیریان ده‌که‌ن. ئه‌ویش له‌به‌ر هه‌ڵوێستی شیعه‌یه‌ له‌ سه‌ر قورئان و سوننه‌ت و یاوه‌ران و، پیرۆز ڕاگرتنی ئیمامه‌کانیان "تقدیس کردنیان" و به‌ مه‌عسوم ڕاگرتنیان و، به‌وه‌ی که‌ زیاتر له‌ پێغه‌مبه‌ران غه‌یب ده‌زانن. من له‌ کتێبی (پرینسیپه‌کانی دیالۆگ و نزیک بوونه‌وه‌) به‌ربه‌چی ئه‌وانه‌م داوه‌ته‌وه‌ که‌ به‌ کافریان ده‌زانن. به‌ڵام من له‌ خودی مه‌زهه‌به‌که‌یاندا ناکۆکم له‌ گه‌ڵیاندا و، پێم وایه‌ که‌ ڕاست نییه‌. ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ که‌ ده‌ڵێن "پێغه‌مبه‌ر (ص) وه‌سیه‌تی کردووه‌ که‌ خیلافه‌ت بۆ عه‌لی بێت له‌ دوای خۆی و، یاوه‌ره‌کان ئه‌وه‌یان شاردۆته‌وه‌ و خیانه‌تیان له‌ پێغه‌مبه‌ر کردووه‌ و، مافی عه‌لیشیان خواردووه‌ و، هه‌موویان پیلانگێڕ بوون له‌وه‌دا". له‌وه‌ش سه‌یرتر ئه‌وه‌یه‌ که‌ عه‌لی خۆی ئه‌وه‌ی له‌ناو خه‌ڵکیدا ڕانه‌گه‌یاندووه‌ و شه‌ڕیشی له‌سه‌ر نه‌کردووه‌، به‌ڵکو به‌یعه‌تی داوه‌ به‌ ئه‌بوبه‌کر و عومه‌ر و عوسمان و، یاریده‌ر و ڕاوێژکار بووه‌ بۆیان. که‌واته‌ بۆچی ڕاستییه‌کانی له‌ ڕوویان نه‌داوه‌؟ بۆچی به‌ ئاشکرا باسی مافی خۆی باس نه‌کردووه‌؟ ئه‌ی بۆچی حه‌سه‌نی کوڕی ته‌نازولی له‌ خیلافه‌ت کرد بۆ معاویه‌؟ خوای گه‌وره‌ نێوانی دوو کۆمه‌ڵی گه‌وره‌ی موسوڵمانانی چاک کردووه‌؟ شیعه‌ش به‌ کرده‌وه‌ بیدعه‌چین، بیدعه‌ی وه‌کو: نوێ کردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی کاره‌ساته‌که‌ی حسین به‌ له‌خۆدان و، سنگ کوتان و خوێن له‌خۆ هێنان. ئه‌وه‌ زیاتر له‌ سێ سه‌ده‌ به‌سه‌ر ئه‌و کاره‌ساته‌دا ڕۆیشتووه‌؟ له‌ بیدعه‌ عه‌مه‌لییه‌کانیشیان: ئه‌و شیرکانه‌ی ده‌یکه‌ن له‌ کاتی چوونه‌ سه‌ر گۆڕی ئالوبه‌یت و، دوعا کردنیان له‌وێ و پاڕانه‌وه‌ له‌وان نه‌ک له‌ خوا. ئه‌وه‌ش هه‌ندێک له‌ سوننه‌ ده‌یکه‌ن، به‌ڵام زاناکانیان ئامۆژگاریان ده‌که‌ن و توندن له‌و مونکه‌ره‌دا. له‌به‌ر ئه‌وه‌ ئێمه‌ شیعه‌ به‌ بیدعه‌چی ده‌زانین و، حوکمی کوفری ئاشکرا یان کوفری گه‌وره‌ ناده‌ین به‌سه‌ریاندا و، له‌ ئوممه‌ت ده‌ریان ناکه‌ین. من یه‌کێکم له‌وانه‌ی له‌ کۆنه‌وه‌ به‌ره‌نگاری به‌ کافر بوونیان ده‌که‌م و، کتێبی (دیارده‌ی زیاده‌ڕۆیی له‌ به‌کافر کردندا)م بڵاو کردۆته‌وه‌ و، تیایدا به‌رامبه‌ر به‌و زیاده‌ڕۆییه‌ وه‌ستاومه‌ته‌وه‌ و، جه‌ختم له‌سه‌ر ئه‌وه‌ کردووه‌ که‌ هه‌ر که‌سێک شه‌هاده‌ی هێنا و پابه‌ند بوو به‌ مه‌رجه‌کانییه‌وه‌: به‌ دڵنیاییه‌وه‌ چۆته‌ دایره‌ی ئیسلامه‌وه‌ و، هه‌ر به‌ "یه‌قین - دڵناییه‌وه‌" لێشی ده‌رده‌چێت. واته‌ به‌وه‌ لێی ده‌رده‌چێت که‌ کوفرێک بێت گومانی تێدا نه‌بێت. چواره‌م: جیاوازی له‌ لکه‌کانی دین و، شێوازی کارکردن و، حوکمه‌کانی عیباده‌ت و مامه‌ڵه‌ هیچ شتێکی تێدا نییه‌ و، ئوسوڵی دینه‌که‌ جێی هه‌موو لایه‌کی تێدا ده‌بێته‌وه‌. ئه‌و جیاوازییه‌ی له‌ نێوان ئێمه‌ و شیعه‌دا هه‌یه‌ گه‌وره‌تر نییه‌ له‌وه‌ی له‌ نێوان مه‌زهه‌به‌کانی سوننه‌دا هه‌یه‌. له‌به‌ر ئه‌وه‌ له‌ شێخ شه‌لتوتی شێخی ئه‌زهه‌ره‌وه‌ (ڕه‌حمه‌تی خوای لیبێت) گێڕڕاوه‌ته‌وه‌ که‌ فه‌توای داوه‌ به‌ عیباده‌ت له‌سه‌ر مه‌زهه‌بی جه‌عفه‌ری، چونکه‌ عیباده‌ت په‌یوه‌ندی به‌ لک و حوکمه‌ کرده‌وه‌ییه‌کانه‌وه‌ هه‌یه‌. ئه‌و جیاوازییه‌ی له‌ نوێژ و ڕۆژوو و عیباده‌ته‌کانی تردا له‌ گه‌ڵ ئێمه‌یان هه‌یه‌ ده‌توانرێ ئارامی له‌سه‌ر بگیرێ و لێی ببوردرێت. پێنجه‌م: ئه‌وه‌ی من بۆ ڕۆژنامه‌ی "المصري اليوم" وتوومه‌ هه‌ر ئه‌وه‌یه‌ که‌ پێشتر له‌ کۆنگره‌کانی نزیک بوونه‌وه‌دا که‌ ئاماده‌یان بووم به‌ ئاشکرا وتوومه‌ و به‌ توندی ته‌ئکیدم له‌سه‌ر کردۆته‌وه‌. له‌وانه‌: کۆنگره‌ی ڕه‌بات و به‌حره‌ین و دیمه‌شق و ده‌وحه‌ و، زۆر له‌ زانایانیش لێیان بیستووم و قسه‌ی خۆیان تێدا کردووه‌ و، به‌ ئاشکرا لای ئه‌و ئایه‌توڵایانه‌ باسم کردووه‌ که‌ له‌ ئێران ده‌ ساڵێک له‌مه‌وبه‌ر سه‌ردانم کردوون. پێم وتوون که‌ هه‌ندێک هێڵی سور هه‌ن ده‌بێ ئاگادرییان لێوه‌ بکرێ و پێشێل نه‌کرێن. له‌وانه‌: جنێودان به‌ یاوه‌ران و، بڵاوکردنه‌وه‌ی مه‌زهه‌به‌که‌یان له‌ ووڵاتانی ته‌واو سوننه‌ نشیندا و، هه‌موو زانایانی شیعه‌ش له‌وه‌دا هاوڕام بوون. شه‌شه‌م: هه‌رچه‌نده‌ من هه‌ڵوێستی خۆم هه‌یه‌ به‌رامبه‌ر سمینی کۆمه‌ڵگه‌کانی سوننه‌ له‌ لایه‌ن شیعه‌وه‌، به‌ڵام به‌ توندی له‌ گه‌ڵ ئێران وه‌ستاووم له‌ مه‌سه‌له‌ی ووزه‌ی ئه‌تۆمییه‌که‌یدا و، به‌رامبه‌ر به‌ هه‌ڕه‌شه‌کانی ئه‌مریکا وه‌ستاومه‌ته‌وه‌ بۆ سه‌ر ئێران و، وتوومه‌: "من به‌رامبه‌ر به‌ ئه‌مریکا ده‌وه‌ستمه‌وه‌ ئه‌گه‌ر ده‌ستدرێژی بکاته‌ سه‌ر ئێران و، ئێران به‌شێکه‌ له‌ دارولئیسلام و، نابێ له‌ده‌ست بچێت. شه‌ریعه‌ته‌که‌مان به‌رگری لێکردنی کردۆته‌ ئه‌رک له‌سه‌رمان ئه‌گه‌ر بێگانه‌ داگیری کرد، یان خستیه‌ به‌ر هه‌ڕه‌شه‌کانی خۆیه‌وه‌. هه‌موو هۆیه‌کانی ڕاگه‌یاندنی ئێران ئاماژه‌یان بۆ ئه‌و هه‌ڵوێسته‌م کردووه‌ و، ژماره‌یه‌ک له‌ به‌رپرسانیش په‌یوه‌ندیان پێوه‌ کردووم و سوپاسیان کردووم. من بۆ موجامه‌له‌ ئه‌و هه‌ڵوێسته‌م نه‌نواندووه‌، به‌ڵکو ئه‌وه‌م نواندووه‌ که‌ ده‌بێ موسوڵمان بۆ سه‌رخستنی برای موسوڵمانی بینوێنێ. به‌رپه‌چ دانه‌وه‌ی ئاژانسی هه‌واڵی "مهر"ی ئێرانی 1. ئه‌و ئاژانسه‌ ئیدعای ئه‌وه‌ ده‌کات که‌ من قسه‌ی دینداره‌کانی (حاخامه‌کان) جوله‌که‌ ده‌که‌مه‌وه‌ و، به‌ ناوی ئه‌وانه‌وه‌ قسه‌ ده‌که‌م و، قسه‌کانی من به‌ به‌رژه‌وه‌ندی زایۆنیزم و ئه‌و حاخامانه‌ دێته‌وه‌!. ئه‌و ئاژانسه‌ سه‌ر لێشێواوه‌ نازانێ ئه‌وه‌ی که‌ جوله‌که‌ خۆیان ئاشکرایان کردووه‌ که‌ مه‌ترسیدارترین خه‌ڵک له‌سه‌ریان زانایانی ئایین و، له‌ناو ئه‌وانیشدا "قه‌رزاوی" مه‌ترسیدارترینیانه‌. زۆرجاریش خه‌ڵکیان بۆ کوشتنم هان داوه‌ و، تا ئێستاش له‌ هه‌موو جێیه‌ک "لوبی زایۆنیزم" به‌رامبه‌رم وه‌ستاونه‌ته‌وه‌ و، حکومه‌ته‌کان ده‌که‌ن به‌ گژمدا و، ئه‌وانیش ناهێڵن بچمه‌ ناو خاکیانه‌وه‌. کێشه‌یه‌ک نییه‌ که‌ ئه‌مریکا و به‌ریتانیا و هه‌ندێک ووڵاتانی تری ئه‌وروپایی نه‌هێڵن بچمه‌ خاکه‌که‌یانه‌وه‌ له‌به‌ر ئه‌وه‌ی من موفتی کرده‌وه‌ ئیستیشهادییه‌کانم. من له‌ ته‌مه‌نی پانزه‌ ساڵیمه‌وه‌ به‌رامبه‌ر به‌ جوله‌که‌ و زایۆنیزم جه‌نگاوم که‌ ده‌کاته‌ نزیکه‌ی حه‌فتا ساڵ و، پێش ئه‌وه‌ی ئه‌وانه‌ له‌ دایک بن که‌ هێرش ده‌که‌نه‌ سه‌رم. من هه‌ر له‌ ته‌مه‌نی لاویمه‌وه‌ چوومه‌ته‌ ناو جه‌ماعه‌تێکه‌وه‌ که‌ زایۆنیزم به‌ دوژمنی یه‌که‌می خۆی ده‌زانێ، ئه‌ویش جه‌ماعه‌تی ئیخوانولمسلیمینه‌ که‌ شه‌هیدیان له‌ فه‌له‌ستین داوه‌ و، تا ئێستاش له‌ پێناوی فه‌له‌ستیندا شه‌هید ده‌ده‌ن. سه‌باره‌ت به‌ ماسۆنیزمیش هه‌موو کتێبه‌کانم به‌ ئاشکرا دژی ئه‌وانه‌، به‌ تایبه‌تی فه‌تواکه‌م دژی ماسۆنیزم که‌ له‌ کتێبی (الماسونیه‌) و (فتاوى معاصرة)دا هاتووه‌. 2. ئه‌و ئاژانسه‌ ئیدعای ئه‌وه‌ ده‌کات که‌ گه‌نجه‌کانی عه‌ره‌ب، به‌ هۆی سه‌رکه‌وتنه‌کانی حیزبوڵاوه‌ له‌ لوبنان به‌ سه‌ر جوله‌که‌دا، پێشوازی له‌ مه‌زهه‌بی شیعه‌ ده‌که‌ن. هه‌روه‌ها ئه‌و نه‌ته‌وه‌ موسوڵمانانه‌ی بن ده‌سته‌ی سته‌م و چه‌سانه‌وه‌ن پێشوازی له‌و مه‌زهه‌به‌ ده‌که‌ن. ئه‌و ئاژانسه‌ ئه‌وه‌ی به‌ یه‌کێک له‌ موعجیزه‌کانی ئالوبه‌یت له‌قه‌ڵه‌م داوه‌، چونکه‌ ئه‌و نه‌ته‌وانه‌ خۆیان له‌ناو ئه‌و مه‌زهه‌به‌دا دۆزیوه‌ته‌وه‌ و، شیعه‌ نموونه‌یه‌کی زۆر باشی حوکمی ئیسلامییان داوه‌ به‌ ده‌سته‌وه‌، که‌ دوای حوکمی پێغه‌مبه‌ر (ص) و، حوکمی ئیمامی عه‌لی (ڕ) نموونه‌یه‌کی تری وا نه‌بووه‌. ئه‌م قسه‌یه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ به‌ ملی خۆیاندا، چونکه‌ تاکی ئێرانی وه‌ک هه‌ر که‌سێکی تری ووڵاتانی ئیسلامی ئێمه‌ برسێتی تێر نه‌بووه‌ و، ئاسایشی بۆ دابین نه‌کراوه‌، به‌ تایبه‌تی ئه‌هلی سوننه‌ که‌ تا ئێستاش ده‌ناڵێنن به‌ده‌ست فشار خستنه‌ سه‌ریان. قسه‌کانی ئه‌و ئاژانسه‌ تانه‌دانی تێدایه‌ له‌ سه‌رده‌می ئه‌بوبه‌کر و عومه‌ر که‌ هه‌ردووکیان باشترین نموونه‌ی حوکمی دادپه‌وه‌ری و کارکردنیان به‌ شورا چه‌سپاند. حوکمی ئه‌و دووانه‌ پێچه‌وانه‌ی حوکمی عه‌لی بوو که‌ پڕ بوو له‌ شه‌ڕی ناوخۆ و، نه‌یتوانی به‌رنامه‌که‌ی خۆی له‌ دادپه‌روه‌ری و گه‌شه‌کردندا، وه‌ک پێویست، بێنێته‌دی. 3. ئه‌و ئاژانسه‌ دانی به‌وه‌دا ناوه‌ که‌ لێشاوی شیعه‌گه‌ری که‌ به‌ (موعجیزه‌ی ئالوبه‌یتی داناوه‌) زیادی کردووه‌. ئه‌وه‌ش به‌رپه‌چدانه‌وه‌ی شێخ فه‌زلوڵا و ته‌سخیری و غه‌یری ئه‌وانه‌ که‌ نکولی له‌وه‌ ده‌که‌ن. 4. ئاژانسه‌که‌ ئیدعای ئه‌وه‌ ده‌کات که‌ من باسی ئازایه‌تی ڕۆڵه‌کانی شیعه‌ی باشوری لوبنانی ساڵی (2006)م نه‌کردووه‌. من ئه‌وه‌ش به‌ ئیدعایه‌یه‌کی درۆیه‌ و جه‌هاله‌ت ده‌زانم. من پشتی حیزبوڵام گرتووه‌ و به‌رگریم لێکردووه‌ و، ئه‌و فه‌توایه‌م دووباره‌ کردۆته‌وه‌ که‌ زانای گه‌وره‌ی سعودیه‌ "شێخ بن جه‌برین" ده‌ری کردووه‌. ئه‌وه‌شم له‌ یه‌کێک له‌ ئه‌ڵقه‌کانی به‌رنامه‌ی (شه‌یعه‌ت و ژیان)دا له‌سه‌ر که‌ناڵی الجزیره‌ ڕاگه‌یاندووه‌ و، ئه‌و ئه‌ڵقه‌یه‌ له‌ قاهیره‌وه‌ بڵاوکرایه‌وه‌. 5. ئه‌و ئاژانسه‌ به‌ دڵێکی خۆشه‌وه‌ باسی تێکشکانه‌کانی عه‌ره‌بی کردووه‌، به‌ تایبه‌تی شکانی ساڵی (1967). هه‌روه‌ها باس له‌ سه‌رۆک و جه‌نه‌راڵه‌کانی عه‌ره‌ب ده‌کات وه‌ک ئه‌وه‌ی من به‌رپرس بم لێیان. من به‌رامبه‌ر به‌ سته‌می ئه‌و حاکمانه‌ وه‌ستاومه‌ته‌وه‌ و، له‌سه‌ریشی زیندانی کراووم و، له‌ لایه‌ن دادگای سه‌ربازییه‌وه‌ حوکم دراووم و، له‌ هه‌موو کارێکی ده‌وڵه‌تی مه‌حروم کراووم له‌ کاتێکدا که‌ من یه‌که‌می قوتابیانی پۆله‌که‌م بووم. ئه‌و ئاژاسنه‌ ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه‌ کردووه‌ که‌ میسر له‌ پێناوی فه‌له‌ستین چۆته‌ چوار شه‌ڕه‌وه‌ و، ته‌نها له‌ یه‌کێکیاندا به‌سه‌ر زایۆنیزمدا سه‌رکه‌وتووه‌. هه‌رچه‌نده‌ ئه‌مریکا هاوکاری ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌ی زایۆنیزم بوو، به‌ڵام میسر سه‌رکه‌وتنی له‌ شه‌ڕی ڕه‌مه‌زانی (1393هـ) به‌رامبه‌ر (6/ئۆکتۆبه‌ری/1973) و، نه‌به‌ردایه‌تییه‌کانی برایانی حه‌ماس و جیهاد و که‌تیبه‌کانی ئه‌قسا و ئه‌وانی تر ئاشکران. 6. خراپترین پله‌ی نزمی ئه‌و ئاژانسه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئیدعای ئه‌وه‌ ده‌کات گوایه‌ من به‌ زمانێکی نیفاق و ده‌جه‌ل قسه‌ ده‌که‌م. ئه‌وه‌ش ناهه‌قییه‌ دژ به‌ من ده‌یکات. شاعیر عه‌ره‌بیمان ده‌ڵێ: ئه‌و جیاوازییه‌ی له‌ نێوانماندا هه‌یه‌ به‌ستانه‌ و، هه‌موو جامێک ئه‌وه‌ ڕه‌نگ پێده‌داته‌ که‌ تیایدایه‌. ئه‌وانه‌ی منیان ناسیوه‌ و مێژووی من ده‌خوێنمه‌وه‌، ده‌زانن که‌ من له‌ سه‌ره‌تای لاوێتیمه‌وه‌ شمشێری هه‌قم به‌ ڕووی هه‌موو ناهه‌قێکدا هه‌ڵگرتووه‌ و، من نیفاقم بۆ هیچ پاشا و سه‌رۆک و میرێک نه‌کردووه‌. من ڕاستی ده‌ڵێم و له‌به‌رخاتری خوا له‌ لۆمه‌ و گله‌یی خه‌ڵک ناترسم. ئه‌گه‌ر من نیفاقم بکردایه‌ بۆ ئێرانم ده‌کرد که‌ به‌ ملیۆنه‌های پێده‌دام، هه‌روه‌ک چۆن وه‌لائی زۆرێکی به‌ پاره‌که‌ی کڕیوه‌. به‌ڵام من به‌ هه‌موو گه‌نجینه‌ی دنیا ناکڕڕێم، چونکه‌ خوا کڕیوومی و، منیش کاره‌کانی خۆم به‌و فرۆشتووه‌. ساڵانێک له‌مه‌وبه‌ر پێیان ووتم که‌ جایزه‌ی زانایانی سوننه‌م بده‌نێ، به‌ڵام من داوای لێبوردنم کرد و نه‌مویست. ئه‌و ئاژانسه‌ درۆزن و قه‌ڵبه‌ ده‌ڵێ: باشتر وایه‌ بۆ شێخ قه‌رزاوی که‌ باسی مه‌ترسی لێشاوی جوله‌که‌ بکات که‌ خه‌ریکه‌ له‌ ماڵی قه‌رزاوی خۆشی نزیک ده‌بێته‌وه‌، به‌وه‌ی منداڵه‌کانی له‌ یه‌کێک له‌ گه‌ڕه‌که‌کانی له‌نده‌ن نیشته‌جێن و، له‌ناو ڕۆشنبیری ئه‌نگلۆساکسۆنیدا تواوونه‌ته‌وه‌ و، له‌ ڕۆشنبیری ئیسلامی دوور که‌وتوونه‌ته‌وه‌. من نازانم ئه‌و جۆره‌ که‌سانه‌‌ چۆن ئاوا درۆی ئاشکرا ده‌جوونه‌وه‌. هیچکام له‌ منداڵه‌کانم دانیشتووی له‌نده‌ن نین، به‌ڵکو مامۆستان له‌ زانکۆی قه‌ته‌ر یان له‌ سه‌فاره‌تی قه‌ته‌ر له‌ قاهیره‌ کار ده‌که‌ن. سێیانیش له‌ کچه‌کانم دوکتۆرایان له‌ له‌نده‌ن وه‌رگرتووه‌ و هه‌موویان له‌ ساڵانێکی زۆره‌وه‌ دانیشتووی قه‌ته‌رن و، پابه‌ندن به‌ ڕۆشنبیری ئیسلامییه‌وه‌ و، ناسنامه‌یان ئیسلامه‌. مه‌گه‌ر ئه‌وه‌ بێ که‌ ئه‌و ئاژانسه‌ ئیختساسه‌کانیان به‌وه‌ دانێ که‌ له‌ دین و ڕۆشنبیری ئیسلامی ده‌رچوون. هه‌رچی مه‌ترسی زایۆنیش هه‌یه‌ پێویست ناکات من له‌ سه‌ید حه‌سه‌ن زاده‌ی پسپۆری کاروباری ووزه‌ی نێوده‌وڵه‌تییه‌وه‌ فێربم. من له‌ ته‌مه‌نی پانزه‌ ساڵیمه‌وه‌ به‌ شیعر و نه‌سر و ووتار و کتێبه‌کانم به‌ره‌نگاریی خۆمم کردووه‌ و، دوو کتێبم له‌سه‌ر ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ هه‌یه‌، یه‌کێکیان به‌ ناوی (وانه‌یه‌ک له‌ نه‌گبه‌تی دووه‌م) و ئه‌وی تریان به‌ ناوی (قودس کێشه‌ی هه‌موو موسوڵمانێکه‌). ئه‌مه‌ جگه‌ له‌ فه‌توا و ووتار و موحازه‌ره‌کانم. ئه‌گه‌ر ئه‌و ئاژانسه‌ ڕۆژی هه‌ینی ڕادیۆ بکاته‌وه‌ و گوێ له‌ که‌ناڵی ته‌له‌فیزیۆنی قه‌ته‌ر بگرێ ده‌زانێ هه‌ڵوێستی من چییه‌ به‌رامبه‌ر به‌ لێشاوی زایۆنیزم. من له‌و که‌سانه‌ نیم خه‌ڵکی تر له‌و مه‌یدانه‌دا موزایه‌ده‌ بکات به‌سه‌رمه‌وه‌. هه‌ڵوێستم له‌ شێخ فه‌زلوڵا 1. ئایه‌توڵا شێخ محمد فه‌زلوڵاهی به‌ دوای قسه‌کانی من له‌ ڕۆژنامه‌ی (میسری ئه‌مڕۆ)دا ڕۆیشتووه‌ و کۆمێنتارێکی هه‌یه‌ که‌ به‌لای منه‌وه‌ سه‌یر بوو.من ئه‌وم به‌ یه‌کێک له‌ زانا نه‌رمڕه‌وه‌کانی شیعه‌ دانابوو و، له‌ نێوان من و ئه‌ودا جگه‌ له‌ خۆشه‌ویستی هێچی تر نه‌بوو. یه‌که‌م شتێک که‌ وتوویه‌تی ئه‌وه‌یه‌ که‌ ده‌ڵێ: "من هیچ هه‌ڵوێستێکم له‌ شێخ قه‌رزاوی نه‌بینیوه‌ سه‌باره‌ت به‌ ته‌بشیری دیان که‌ ده‌یانه‌وێ موسوڵمانان له‌ دینه‌که‌یان بکه‌نه‌ ده‌ره‌وه‌. به‌ ڕاستی ئه‌م قسه‌یه‌ زۆر سه‌یره‌. هه‌ڵوێستی من دژ به‌ ته‌نسیر که‌ پێی ده‌ڵێن ته‌بشیر له‌ کتێب و ووتار و وانه‌ و هه‌ڵوێسته‌کانمدا ڕوون و ئاشکرایه‌ بۆ هه‌موو خه‌ڵکی. له‌ دوای کۆنگره‌ی کۆلۆرادۆی (1978)ه‌وه‌ که‌ بۆ به‌دیان کردنی جیهانی ئیسلامی به‌سترابوو و هه‌زار ملیۆن دۆلاری بۆ ته‌رخان کرابوو، به‌ زۆر ووڵاتاندا گه‌ڕام و هه‌وڵه‌کانم گه‌یشتنه‌ دامه‌زراندنی ده‌زگایه‌کی خێرخوازی ئیسلامی جیهانی له‌ کوه‌یت. ئامانج له‌و ده‌زگایه‌ به‌ره‌نگابوونه‌وه‌ی عه‌مه‌لیانه‌ی ئه‌و هێرشه‌ به‌دیان کردنه‌ بوو که‌ چاوی بڕیبووه‌ به‌دیان کردنی ئومه‌تی ئیسلام. هه‌موو خه‌ڵکی ده‌زانن که‌ من له‌ سه‌نگه‌ردام بۆ هه‌موو ئه‌وانه‌ی ده‌ستدرێژی ده‌که‌نه‌ سه‌ر موقه‌ده‌ساتی ئیسلام که‌ پێغه‌مبه‌ری خوا (ص) و قورئان و سوننه‌ت به‌شێکن لێیان. هه‌ڵوێستم له‌ قه‌یرانی وێنه‌ کاریکاتێره‌کانی بۆ پێغه‌مبه‌ر (ص) کرابوو له‌ سه‌ر ئاستی جیهانه‌وه‌ ناسراو بوو. هه‌ڵوێستیشم له‌ به‌رپه‌چدانه‌وه‌ی پاپا به‌ چه‌ندین شێوه‌، له‌وانه‌ کتێبی (پاپا و ئیسلام)، ڕوون و ئاشکرا بوو. 2. شێخ فه‌زلوڵاهی ده‌ڵێ: ئێمه‌ سه‌باره‌ت به‌ هاتنه‌ ناوه‌وه‌ی عه‌لمانیه‌ت و ئیلحاد بۆ ناو هه‌ناوی ئیسلامی هێچ قسه‌یه‌کمان له‌ شێخ قه‌رزاوی نه‌بیستووه‌. منیش ده‌ڵێم: به‌ڕاستی سه‌یره‌! من له‌ کتێبه‌کانمدا سه‌نگه‌رم له‌ عه‌لمانی و مولحیده‌کان گرتووه‌ و، ووتار و وانه‌کانم له‌ هه‌موو جێیه‌ک بڵاوکراوه‌ته‌وه‌. له‌وانه‌: * ئیسلام و عه‌لمانییه‌ت به‌ره‌و ڕووی یه‌کتر. * توندڕه‌وی عه‌لمانیه‌ت له‌ به‌رامبه‌ر ئیسلامدا. * چاره‌سه‌ری ئیسلامی و لێڵییه‌کانی عه‌لمانی و به‌ ڕۆژئاوایی بووه‌کان. * دین و سیاسه‌ت. * به‌شێک له‌ فیقهی ده‌وڵه‌ت له‌ ئیسلامدا. ئه‌مانه‌ و زۆر کتێبی ترم که‌ ڕۆژهه‌ڵات و ڕۆژئاوایان کردووه‌ و، وه‌رگێڕاوون بۆ چه‌ندین زمان. هه‌روه‌ها له‌ چه‌ندین ڕوو به‌ ڕوو بوونه‌وه‌دا له‌ گه‌ڵ عه‌لمانیه‌کان به‌شداریم کردووه‌ و، خوای گه‌وره‌ به‌ڵگه‌ی ئیسلامییه‌کانی تێدا سه‌رخستووه‌ و، ناحه‌زه‌کانیان که‌وتوون. ئه‌وانه‌ش به‌ شێوه‌ی کاسێت بڵاو بوونه‌ته‌وه‌ و خه‌ڵکانێکی زۆر له‌ جیهاندا گوێیان لێگرتوون. 3. شێخ فه‌زلوڵا له‌وه‌ دڵگران بووه‌ که‌ من شیعه‌م به‌ بیدعه‌چی حیساب کردووه‌. به‌ڵام ئه‌وه‌ی له‌بیر چۆته‌وه‌ که‌ من ئه‌وه‌م به‌رامبه‌ر به‌ که‌سانێک وتووه‌ که‌ شیعه‌یان به‌ کافر داناوه‌. ئێمه‌ له‌ باره‌ی ئه‌ودوای فیرقه‌ ئیسلامییه‌کانه‌وه‌ ده‌ڵێین: ئه‌وانه‌ بیدعه‌چین و، بیدعه‌کانیان ناچنه‌ قاڵبی کوفره‌وه‌. ئه‌وه‌ش ڕێکه‌ له‌ گه‌ڵ ئه‌و فه‌رمووده‌ی ده‌ڵێ فیرقه‌ی ناجی (ڕزگار بوو) یه‌ک فیرقه‌یه‌ و، ئه‌وانی تر که‌وتوونه‌ته‌ ناو بیدعه‌ و گومڕاییه‌وه‌، به‌ڵام به‌ پله‌ی جیاواز. شیعه‌ش بیدعه‌ی تیۆری و عه‌مه‌لیان هه‌یه‌. له‌ بیدعه‌ تیۆرییه‌کانیان: ئه‌وه‌یه‌ که‌ ده‌ڵێن وه‌سیه‌ت بۆ عه‌لی کراوه‌. هه‌روه‌ها ئه‌وه‌ی که‌ ده‌ڵێن ئیمامه‌کانیان مه‌عسومن و، قودسیه‌تیان پێ ده‌به‌خشن. هه‌روه‌ها ئه‌هلی سوننه‌ لای ئه‌وان ئه‌هلی سوننه‌تی پێغه‌مبه‌ر نین، به‌ڵکو سوننه‌تی پێغه‌مبه‌ر سوننه‌تی ئیمامه‌ مه‌عسومه‌کانی دوای خۆیه‌تی. له‌ بیدعه‌ عه‌مه‌لییه‌کانیشیان: نوێ کردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی کاره‌ساته‌که‌ی حسین و، هه‌موو ئه‌و شرکانه‌ی که‌ ده‌یکه‌ن له‌ کاتی سه‌ردانی گۆڕی ئالوبه‌یتدا و، زیاد کردنی شه‌هاده‌ی سێیه‌م له‌ بانگدا و، چه‌ندین شتی تر. سه‌باره‌ت به‌وه‌ی گوایه‌ من وتوومه‌ که‌ قورئانیان گۆڕیوه‌، من له‌وانه‌م که‌ بڕاویان وایه‌ زۆرینه‌ی شیعه‌ جگه‌ له‌ قورئانه‌که‌ی ئێمه‌ هیچ قورئانێکی تر ناناسن و، ئه‌و قورئانه‌ی له‌ ئێران چاپ ده‌کرێ هه‌مان قورئانه‌ که‌ له‌ شاری مه‌دینه‌ و قاهیره‌ چاپ ده‌کرێ و، ئه‌و قورئانه‌یه‌ که‌ زاناکانیان ته‌فسیری ده‌که‌ن و فه‌قیهه‌کانیان ده‌یکه‌نه‌ به‌ڵگه‌ و قسه‌بێژه‌کانیان ئاماژه‌ی بۆ ده‌که‌ن و منداڵه‌کانیان له‌به‌ری ده‌که‌ن. ئه‌وه‌شم له‌ چه‌ندین کتێبی خۆمدا بڵاو کردۆته‌وه‌. هه‌موو ئه‌وه‌ی وتوومه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ هه‌ندێک له‌ شیعه‌ ده‌ڵێن ئه‌م قورئانه‌ که‌موکورتی تێدایه‌ و، کاتێک مه‌هدی دێت قورئانێکی کامڵ له‌ گه‌ڵ خۆی دێنێ. خه‌ڵکانێکیان هه‌ن له‌و باره‌یه‌وه‌ کتێبیان چاپ کردووه‌، له‌وانه‌ کتێبی (شیکردنه‌وه‌ی په‌یام) که‌ زۆرینه‌ی شیعه‌ نکولی لێده‌که‌ن. به‌ڵام به‌ کوفری دانانێن، وه‌ک چۆن ئێمه‌ی سوننی به‌ کوفری داده‌نێین. ئا ئه‌وه‌یه‌ جیاوازی نێوانمان. 4. شێخ فه‌زلوڵا له‌ قسه‌کانیدا پرسیاری له‌ من کردووه‌ که‌ ڕام چییه‌ به‌رامبه‌ر به‌ نووسینی کتێب له‌ لایه‌ن هه‌ندێک خه‌ڵکی سونییه‌وه‌ که‌ شیعه‌ی تێدا ته‌کفیر ده‌که‌ن و، به‌ موشریک و مورته‌دیان حیساب ده‌که‌ن؟ من به‌م جۆره‌ وه‌ڵامی ده‌ده‌مه‌وه‌: من ئه‌وه‌ ڕه‌ت ده‌که‌مه‌وه‌ و، ڕازی نیم که‌ که‌سی ئه‌هلی قیبله‌ ته‌کفیر بکه‌م مه‌گه‌ر به‌ فه‌رمانێکی به‌ڵگه‌ نه‌ویست که‌ له‌ بازنه‌ی ئوممه‌تبیباته‌ ده‌ره‌وه‌. به‌ڵام هه‌رچی ته‌ئویل قبوڵ بکات موسوڵمان له‌ بازنه‌ی ئیسلامدا ده‌هێڵێته‌وه‌ و، گومانی باشی پێده‌برێ و، هه‌موو گومانێک به‌ به‌رژه‌وه‌ندی ئه‌و که‌سه‌ لێک ده‌درێته‌وه‌. 5. شێخ نایه‌وێ من بڵێم کۆمه‌ڵگه‌ی سوننی له‌ لایه‌ن شیعه‌وه‌ هێرش کراوه‌ته‌ سه‌ری. هه‌روه‌ها ده‌ڵێ که‌ له‌ گه‌ڵ هه‌ندێک هاوڕێیدا داواکاری ئه‌وه‌ی بۆ ناردووم که‌ ئاماری ئه‌و هێرش کردنه‌ سه‌ر کۆمه‌ڵگه‌ی سوننیه‌ی بده‌می که‌ له‌ لایه‌ن شیعه‌وه‌ کراوه‌، وه‌ک: میسر و جه‌زایر و سوریا و غه‌یری ئه‌وان. من ده‌ڵێم: که‌س شتی وای به‌ من نه‌گه‌یاندووه‌ و، ئه‌و داوایه‌ جیددی نییه‌. ئه‌م جۆره‌ هێرشانه‌ به‌ نهێنی ده‌کرێن و ڕاناگه‌یه‌ندرێن، به‌ تایبه‌تی له‌و کۆمه‌ڵگانه‌ی که‌ هه‌موو سوننین، وه‌ک: میسر و سودان و تونس و جه‌زایر و..هتد. ئیتر چ پێویست به‌ ئامار ده‌کات که‌ شاهیدمان زۆره‌. ئیتر وا بزانم به‌ربه‌چی خۆمم وه‌ک پیویست له‌ شیخ دایه‌وه‌ له‌سه‌ر ئه‌و شتانه‌ی ئاژانسی "مهر"ی ئێرانی بڵاوی کردۆته‌وه‌ که‌ ده‌ڵێ مه‌زهه‌بی شیعه‌ له‌ ووڵاته‌ عه‌ره‌بی و ئیسلامییه‌کاندا بڵاو بۆته‌وه‌ و یه‌کێکه‌ له‌ موعجیزه‌کانی ئالوبه‌یت. له‌ گه‌ڵ شێخ ته‌سخیری دا سه‌باره‌ت به‌ هاوڕێمان "شێخ ته‌سخیری" ئه‌وه‌ کۆمێنتاره‌که‌ی سه‌یرتره‌. ئه‌وه‌ نزیکه‌ی چاره‌که‌ سه‌ده‌یه‌که‌ که‌ ئه‌و من ده‌ناسێ. من خۆم ئه‌وم ده‌ستنیشان کرد تا ببێته‌ جێگرم له‌ یه‌کێتی جیهانی و، به‌رده‌وامیش له‌ ئه‌نجوومه‌نی ئه‌مینداره‌کان یه‌کتر ده‌بینین و، له‌ نووسینگه‌ی ته‌نفیزی چاومان به‌ یه‌کتر ده‌که‌وێ. ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی له‌ زۆرێک له‌ کۆنگره‌ و کۆبوونه‌وه‌ فیقهییه‌کاندا پێک ده‌گه‌ین. 6. شێخ ته‌سخیری قسه‌کانم به‌ مایه‌ی فیتنه‌ حیساب ده‌کات و پیی وایه‌ که‌ سه‌ره‌نجامی فشاری ته‌کفیری و توندڕه‌وه‌کانه‌ که‌ زانیاری چه‌واشه‌کارم ده‌ده‌نێ و ده‌که‌ومه‌ بن کارتێکردنیانه‌وه‌. شێخ ته‌سخیری ئه‌وه‌ی له‌بیر کردووه‌ که‌ من ڕۆژێک له‌ ڕۆژان مایه‌ی فیتنه‌ نه‌بووم. به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ بانگه‌وازی یه‌کگرتن و خۆشه‌ویسیم کردووه‌. هه‌روه‌ها من دژی ئه‌و کۆمه‌ڵه‌ توندڕه‌وانه‌ وه‌ستاومه‌ته‌وه‌ و، خه‌ڵکیم لێ ئاگادار کردوونه‌وه‌ و، کتێبیشم له‌و باره‌یه‌وه‌ زۆره‌ و، ووتار و وانه‌م هه‌یه‌ و، مه‌قاله‌شم بڵاو کردۆته‌وه‌ سه‌باره‌ت به‌ نه‌رمڕه‌وی و وه‌سه‌تییه‌ت. من له‌ناو داعی و بیرمه‌ند و فه‌قیهه‌کاندا وه‌ک هێمایه‌کی هێڵی ناوه‌ند ناسراووم. کتێبه‌کانیشم له‌سه‌ر ڕابوونی ئیسلامی ناسراون و بۆ چه‌ندین زمان وه‌رگێڕاوون. 7. ته‌سخیری ده‌ڵێ: قه‌رزاوی بانگه‌وازی شیعه‌ به‌ ته‌بشیر ده‌شوبهێنێ، له‌ کاتێکدا ئه‌و ووشه‌یه‌ ته‌نها بۆ ته‌بشیری مه‌سیحی به‌کاردێت. من ده‌ڵێم: من هه‌مان ئه‌و چه‌مکه‌م دووباره‌ کردۆته‌وه‌ که‌ شێخ محمد مه‌هدی شمس الدین، ڕه‌حمه‌تی خوای لێبێت، به‌کاری هێناوه‌ و، من چه‌مکی (بڵاو کردنه‌وه‌ی مه‌زهه‌ب)م به‌کار هێناوه‌. بۆ ته‌بشیری مه‌سیحی من به‌ ناوی ڕاسته‌قینه‌ی خۆی ناوی دێنم و، ئه‌وه‌ به‌دیان کردنه‌. شێخ ده‌ڵێی لایه‌نگری له‌ بانگه‌وازی شیعه‌ له‌ ووڵاتانی سوننی دا ده‌کات. به‌ڵام به‌ ته‌بشیر ناوی نابات. من جگه‌ له‌و ناوه‌ هیچ ناوێکی تری لێ نانێم، چونکه‌ عیبره‌ت به‌ نازناو نییه‌ و، به‌ ناوه‌ڕۆکه‌. به‌ ناو و ناونیشان نییه‌. 8. ته‌سخیری ته‌ئکیدی له‌وه‌ کردووه‌ که‌ قه‌رزاوی به‌ هه‌ڵسوکه‌وته‌کانی هه‌وڵ نادات بۆ گونجانی ئوممه‌تی ئیسلامی پێکه‌وه‌ و بۆ گونجانی به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانیان. پێی وایه‌ ئه‌وه‌ش له‌ گه‌ڵ ئامانجه‌کانی یه‌کێتی جیهانی زانایانی موسوڵمان پێچه‌وانه‌ ده‌وه‌ستێته‌وه‌. ئه‌و یه‌کێتییه‌ی که‌ خۆی ووزه‌یه‌کی زۆری له‌ دروست کردنیدا به‌کارهێناوه‌ تا به‌ سه‌ر ده‌مارگیری و ته‌فره‌قه‌دا سه‌ر بکه‌وێ و، بانگه‌وازی نه‌رمڕه‌وی و ئیعتدال بڵاو بکاته‌وه‌ وه‌ک چۆن له‌ به‌ڵگه‌نامه‌ی ئیسلامی ئه‌و یه‌کێتییه‌دا هاتووه‌. شێخ ته‌سخیری لای ئاشکرایه‌ که‌ من هه‌موو ژیانی خۆمم بۆ بانگه‌وازی یه‌کگرتنی ئوممه‌تی ئیسلام ته‌رخان کردووه‌. ئه‌گه‌ر یه‌کگرتنیشیمان ده‌ست نه‌که‌وت، به‌لای که‌مه‌وه‌ جه‌ختم له‌ سه‌ر هاوکاری نێوان خه‌ڵکه‌که‌یدا کردۆته‌وه‌. بانگه‌وازی نزیک کردنه‌وه‌ی مه‌زهه‌به‌کانم کردووه‌ و، ئاماده‌ی کۆنگره‌کانی بووم و، توێژینه‌وه‌م پێشکه‌ش کردووه‌. به‌ڵام ئه‌وه‌ش وا ناگه‌یه‌نێ که‌ من مه‌ترسییه‌که‌ ببینم و چاوی لی بنوقێنم بۆ ئه‌وه‌ی موجامه‌له‌ بکه‌م و ئه‌م و ئه‌و ڕازی بن لێم. وه‌ڵاهی من دینه‌که‌م به‌ موڵکی ڕۆژهه‌ڵات و ڕۆژئاوا ناگۆڕمه‌وه‌. من له‌ هه‌موو کۆنگره‌کاندا بۆ نزیک بوونه‌وه‌ی مه‌زهه‌به‌کان له‌ یه‌کتر به‌شدار بووم و، به‌ توندی و ئاشکرا هه‌موو لایه‌کم له‌ ناردنی مه‌زهه‌بێک بۆ ناوچه‌یه‌کی تر ئاگادار کردۆته‌وه‌ که‌ ته‌واوی خه‌ڵکه‌که‌ی له‌ مه‌زهه‌بێکی تر بن. ته‌سخیری باسی ئه‌وه‌ ده‌کات کاتێک سه‌ردانی ئێرانم کردووه‌ وتوومه‌: ئێوه‌ چیتان ده‌ست ده‌که‌وێ له‌ هه‌وڵدان بۆ بڵاو کردنه‌وه‌ی مه‌زهه‌به‌که‌تان له‌ ووڵاتانی سوننه‌دا؟ سه‌د یان دوو سه‌د یان هه‌زار و دوو هه‌زار یان زۆرتر یان که‌مترتان ده‌ست ده‌که‌وێ؟ به‌ڵام دوای ئه‌وه‌ کاتێک که‌ میلله‌ت مه‌سه‌له‌که‌تان ئاشکرا ده‌کات، ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ سه‌ره‌تا و به‌رامبه‌رتان ده‌وه‌ستێته‌وه‌. ئێمه‌ کارێکی وامان لا باش نییه‌ و حه‌زی پێناکه‌ین. لێره‌دا شێخ ته‌سخیری ڕاست ده‌کات و، ئه‌وه‌ی له‌ نووسیگه‌که‌یان له‌ خه‌رتوم ڕوویدا قسه‌کانی من ده‌سه‌لمێنن. ئه‌و خۆی ده‌ڵێ: په‌یوه‌ندیمان دوای شۆڕشی ئینقاز له‌ گه‌ڵ سه‌رکردایه‌تی سودان باش بوو و، ڕێگه‌ی داین که‌ نووسینگه‌ له‌وێ بکه‌ینه‌وه‌. به‌ڕێوه‌به‌ری نووسینگه‌که‌ ڕای وابوو کتێبی (پاشان هیدایه‌تم وه‌رگرت) دابه‌ش بکرێ. ئه‌و کتێبه‌ هێرش کردنه‌ بۆ سه‌ر مه‌زهه‌بی سوننه‌ و، بانگه‌واز بۆ مه‌زهه‌بی شیعه‌ ده‌کات. ئه‌وه‌ش کارێکی وای کرد حکومه‌تی سودان ئه‌و نووسینگه‌یه‌ دابخات و فه‌رمانبه‌ره‌کانی ڕه‌وانه‌ی تاران بکاته‌وه‌. 9. بۆ قسه‌که‌ی من له‌ گه‌ڵ ڕۆژنامه‌ میسرییه‌که‌ که‌ وتوومه‌ شیعه‌ موسوڵمانن، به‌ڵام بیدعه‌چین، ته‌سخیری ده‌ڵێ: قه‌رزاوی جارێکی تر شیعه‌ی به‌ گۆڕینی قورئان تاوانبار کردووه‌. ئه‌وه‌ش هه‌ڵه‌یه‌کی زه‌قه‌. قه‌رزاوی ده‌زانێ که‌ زانایانی شیعه‌ به‌ درێژایی مێژوو ته‌ئکیدیان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ کردۆته‌وه‌ که‌ قورئان ده‌ستکاری نه‌کراوه‌. ڕۆژنامه‌ی (میسری ئه‌مڕۆ)ش به‌ ته‌واوی قسه‌کانی منی نه‌قڵ نه‌کردووه‌، به‌ڵکو ده‌ستکاری کردووه‌ و، قسه‌کانی وورد نین و قبوڵ ناکرێت. ڕۆژنامه‌که‌ ئه‌وه‌ی نه‌قڵ کردووه‌ که‌ گوایه‌ من وتوومه‌ "شیعه‌ هه‌موویان ئیمانیان به‌ ده‌ستکاری قورئان هه‌یه‌". من وتوومه‌: زۆریان ده‌ڵێن ئه‌و قورئانه‌ی ئێستا هه‌یه‌ فه‌رمووده‌ی خوایه‌. به‌ڵام هه‌ندێک شتی که‌م و کورته‌. وه‌کو سوره‌تی ولایه‌ت. یه‌کێک له‌وانه‌ زانای شیعه‌ی ناسراو و گه‌وره‌ زانایانی نه‌جه‌ف "حاجی میرزا حسین محمد ته‌قی النوری ته‌به‌رسی"ه‌ که‌ له‌ کاتی بوونیدا له‌ نه‌جه‌ف کتێبه‌ به‌ناوبه‌نگه‌که‌ی ده‌رکردووه‌ به‌ ناوی (شیکردنه‌وه‌ی په‌یامی سه‌لماندنی ده‌ستکاری کردنی کتێبه‌که‌ی ڕه‌بولئه‌رباب). سه‌رچاوه‌ی ئه‌و کتێبه‌ بریتییه‌ له‌ سه‌دان کتێبی شیعه‌ که‌ باوه‌ڕیان پێیه‌تی. هه‌روه‌ها قسه‌ی زاناکانیان له‌ سه‌رده‌مه‌ جۆر به‌ جۆره‌کاندا که‌ ده‌ڵێن قورئان زیاد و که‌می تێدا کراوه‌. ئه‌م کتێبه‌ دوای بڵاو بوونه‌وه‌ی له‌ ئێراندا ئاژاوه‌ی دروست کردووه‌ و، زۆر که‌س به‌رپه‌چی داوه‌ته‌وه‌ و، ئه‌ویش به‌ کتێبێکی تر به‌رپه‌چی داونه‌ته‌وه‌ و، به‌رگری له‌و گومانانه‌ ده‌کات که‌ له‌ کتێبه‌که‌یدا هاتوون. من ڕای خۆم سه‌باره‌ت به‌ هه‌ڵوێستی شیعه‌ به‌رامبه‌ر به‌ قورئان له‌و توێژینه‌وه‌یه‌دا کردووه‌ که‌ پێشکه‌ش به‌ کۆنگره‌ی نزیک بوونه‌وه‌ی مه‌زهه‌به‌کانم کردووه‌ له‌ مه‌مله‌که‌تی به‌حره‌ین. هه‌روه‌ها له‌ په‌یامێکدا بڵاوم کردۆته‌وه‌ به‌ ناوی (پرینسیپه‌کانی دیالۆگ و نزیک بوونه‌وه‌ له‌ نێوان مه‌زهه‌به‌کان و فیرقه‌ ئیسلامییه‌کان)دا. ئه‌و په‌یامه‌م کرده‌ ئامرازێک بۆ ئاڕاسته‌ کردنی ڕابوونه‌ ئیسلامییه‌که‌ و، نووسینگه‌ی وه‌هبه‌ له‌ میسر بڵاوی ده‌کاته‌وه‌ و، ده‌زگای په‌یامیش له‌ لوبنان بڵاوی ده‌کاته‌وه‌. له‌و په‌یامه‌دا به‌رپه‌چی ئه‌وانه‌م داوه‌ته‌وه‌ که‌ شیعه‌ به‌وه‌ تاوانبار ده‌که‌ن که‌ ده‌ڵێن قورئان ده‌ستکاری کراوه‌. ئه‌وانه‌ ده‌ڵێن شیعه‌ به‌و قسه‌یه‌ کافر بوون. منیش له‌ به‌رپه‌چدانه‌وه‌ی ئه‌وانه‌دا به‌م جۆره‌ نووسیومه‌: (ئێمه‌ ڕوونمان کردۆته‌وه‌ که‌ هه‌موو شیعه‌ ئیمانیان به‌و ئایه‌تانه‌ هه‌یه‌ که‌ له‌ دووتوێی قورئاندا هاتووه‌ که‌ که‌لامی خوایه‌ و پارێزراوه‌ و موعجیزه‌یه‌ و ده‌بێ ئوممه‌ت پابه‌ند بێت پێوه‌ی. له‌به‌ر ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئه‌وانیش ده‌یپارێزن و، به‌ خوێندنه‌وه‌ی عیباده‌تی خۆیان ده‌که‌ن و، له‌ مه‌سه‌له‌ جیاوازه‌کاندا ده‌یکه‌نه‌ به‌ڵگه‌ و، له‌ مه‌سه‌له‌ی عه‌قیده‌ و لکه‌کانی ئه‌حکامدا پشتی پێ ده‌به‌ستن. ئه‌وه‌ش هه‌موویان کۆڕان له‌سه‌ری. ئێمه‌ هیچ قورئانێکی جیاواز له‌م قورئانه‌ له‌ ئێراندا نابینین چاپ بکرێ. به‌ڵکو هه‌ر ئه‌وه‌یه‌ که‌ له‌ میسر و سعودیه‌ چاپ ده‌کرێ). سه‌باره‌ت به‌ ئیدعای ئه‌وه‌ی قورئان هه‌ندێک به‌شی که‌مه‌، ئه‌وان هه‌موویان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ڕێک نین و، لێکۆڵه‌ره‌وه‌کانیان ئه‌وه‌ ڕه‌ت ده‌که‌نه‌وه‌. ئه‌و زیادانه‌شی ده‌یڵێن هیچی له‌سه‌ر دروست نابێت. من قسه‌ی شیعه‌ نه‌رمڕه‌وه‌کانم هێناوه‌ته‌وه‌ که‌ زانایانی سوننه‌ وه‌ریان گرتووه‌ و، ئه‌و قسانه‌ جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌که‌نه‌وه‌ که‌ قورئان پارێزراوه‌ له‌ زیاد و که‌می. یه‌کێک له‌و قسانه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ شێخ ڕه‌حمه‌توڵا الکیرانوی هیندی له‌ کتێبه‌که‌یدا (ده‌رخستنی هه‌ق) به‌یانی کردوه‌ و ده‌ڵێ: آ. (شێخی ڕاستگۆ ئه‌بو جه‌عفه‌ر محمد کوڕی عه‌لی کوڕی بابویه‌ که‌ زانایه‌کی گه‌وره‌ی ئیمامی دوانزه‌یه‌ له‌ په‌یامه‌که‌یدا ده‌ڵێ: بڕوامان سه‌باره‌ت به‌و قورئانه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئه‌و قورئانه‌ی خوا بۆ پێغه‌مبه‌ری ناردووه‌ بریتییه‌ له‌وه‌ی له‌ دووتوێی ئه‌و به‌رگه‌دا هاتووه‌ و، ئه‌وه‌یه‌ که‌ له‌به‌ر ده‌ستی خه‌ڵکیدایه‌ و، له‌وه‌ زیاتر نییه‌ و، کۆتا سوره‌تی "الناس"ه‌ و، پێکهاتووه‌ له‌ سه‌دوچوارده‌ سوره‌ت و، لای ئێمه‌ سوره‌تی الضحی و ئه‌له‌م نه‌شره‌ح یه‌ک سوره‌تن و، لئیلاف و ئه‌له‌م ته‌ره‌ که‌یفه‌ش یه‌ک سوره‌تن و، هه‌ر که‌سێک ئه‌وه‌ ده‌خاته‌ پاڵمان که‌ وتبێتمان له‌و زیاتره‌، درۆ ده‌کات). ب. له‌ ته‌فسیری (مجمع البیان)دا که‌ شیعه‌ پشتی پێ ده‌به‌ستن، هاتووه‌ که‌ (سه‌ید ئه‌جه‌ل مورته‌زای ئاڵای هیدایه‌ت و سه‌روه‌ری، ئه‌بولقاسم عه‌لی کوڕی حسینی موسه‌وی ده‌ڵێ: قورئان له‌ سه‌رده‌می پێغه‌مبه‌ری خوا (ص) به‌و شێوه‌ی ئێستا کۆکراوه‌ بوو و، به‌ڵگه‌شم له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئه‌و سه‌رده‌مه‌ قورئان هه‌مووی ده‌خوێندرا و له‌به‌ر ده‌کرا. ئه‌وه‌بوو که‌ کۆمه‌ڵێک یاوه‌ر وه‌ک عه‌بدوڵای کوڕی مه‌سعود و ئوبه‌ی کوڕی که‌عب و گه‌لێکی تر لای پێغه‌مبه‌ری خوا قورئانیان چه‌ند جارێک خه‌تم کردووه‌. ئه‌وه‌ش بێگومان به‌ڵگه‌یه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی قورئان کۆکراوه‌ بووه‌ و په‌رت و بڵاو نه‌بووه‌. خیلافی هه‌ندێک له‌ ئیمامیه‌ و حشویه‌ پشتی پێنابه‌سترێ و، ئه‌و خیلافه‌ش له‌ خه‌ڵکانێکی بواری فه‌رمووده‌وه‌ (حه‌دیس) هاتووه‌ که‌ هه‌واڵی لاوازیان نه‌قڵ کردووه‌ و پێیان وابووه‌ ڕاستن. له‌ شتێکیشدا که‌ ڕاسته‌ پشت به‌وانه‌ نابه‌سترێ). ج. سه‌ید مورته‌زا ده‌ڵێ: (زانینی ڕاستی و دروستی قورئان وه‌ک زانین و دروستی ووڵاتان و کاره‌ساته‌ گه‌وره‌کان و ڕووداوه‌ مه‌زنه‌ به‌ناوبانگه‌کان و شیعره‌ نووسراوه‌کانی عه‌ره‌ب وایه‌. گرنگی دان پێی و هۆکاره‌کان کاریان به‌ سه‌ر نه‌قڵ کردنییه‌وه‌ هه‌بووه‌، چونکه‌ قورئان موعجیزه‌ی پێغه‌مبه‌رایه‌تییه‌ و، سه‌رچاوه‌ی زانستی شه‌رعی و ئه‌حکامی دینییه‌. زانایانی موسوڵمانان له‌ له‌به‌رکردن و گرنگی دان پێی گه‌یشتوونه‌ته‌ ئامانجی خۆیان به‌ شێوه‌یه‌ک که‌ هه‌رچی تیایدا هاتووه‌ فێری بوون، وه‌ک ئیعراب و خوێندنه‌وه‌ و پیته‌کان و ئایه‌ته‌کانی. ئیتر چۆن ده‌بێ گۆڕابێت و که‌می تێدا بیت له‌ کاتێکدا ئه‌و گرنگییه‌ ڕاسته‌قینه‌ی پێدرابێت و به‌ ته‌واوی چه‌سپا بێت). د. قازی نوروڵا شوسته‌ری که‌ یه‌کێکه‌ له‌ زانا به‌ناوبانگه‌کانی شیعه‌ له‌ کتێبه‌که‌یدا که‌ ناوی (مصائب النواصب)ه‌ ده‌ڵێ: (ئه‌وه‌ی که‌ گوایه‌ شیعه‌ی ئیمامی ده‌ڵێن که‌ گۆڕانکاری له‌ قورئاندا کراوه‌، ئه‌وه‌ ڕای هه‌موو ئیمامییه‌کان نییه‌. به‌ڵکو ئه‌وه‌ کۆمه‌ڵێکی بێ سه‌روبه‌ره‌ی که‌م وتوویانه‌ و کار به‌ ڕای ئه‌وانه‌ ناکرێ). هـ. مه‌لا سادق له‌ شه‌رحی الکلینی دا ده‌ڵێ: (قورئان به‌و ڕیزبه‌ندییه‌ی ئێستا هه‌یه‌تی له‌سه‌رده‌می ئیمامی دوازده‌هه‌مینیشدا وابووه‌ و ناسراوه‌). له‌مه‌وه‌ وا ده‌رده‌که‌وێ که‌ زانایانی فیرقه‌ی ئیمامییه‌ گه‌یشتوونه‌ته‌ ئه‌و ڕاستیه‌ی که‌ قورئان به‌و شێوه‌ی ئێستایه‌تی که‌ له‌ دوو توێی ئه‌و کتێبه‌دایه‌ و ئه‌وه‌یه‌ که‌ خوا ناردوویه‌تی بۆ پێغه‌مبه‌ره‌که‌ی و، ئه‌وه‌شه‌ که‌ له‌به‌رده‌ستی خه‌ڵکیدا هه‌یه‌ و، له‌وه‌ زیاتر نییه‌. قورئان له‌سه‌رده‌می پێغمبه‌ریشدا ئاوا کۆکراوه‌ بووه‌ و، له‌به‌رکراوه‌ و هه‌زاران له‌ یاوه‌ره‌کان نه‌قڵیان کردووه‌. کۆمه‌ڵێکیش له‌ یاوه‌ران وه‌ک عه‌بدوڵای کوڕی مه‌سعود و ئوبه‌ی کوڕی که‌عب چه‌ند جارێک لای پێغه‌مبه‌ر (ص) خه‌تمیان کردووه‌. قورئان به‌م شێوه‌ و ته‌رتیبه‌ی که‌ هه‌یه‌تی له‌سه‌رده‌می ئیمامی دوازده‌هه‌میشدا (ڕ) ده‌رده‌که‌وێ و، ئه‌و کۆمه‌ڵه‌ که‌مه‌ی وتوویانه‌ که‌ گۆڕانکاری تێدا کراوه‌ قسه‌که‌یان ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ سه‌ر خۆیان و کاری پێناکرێ. هه‌ندێک هه‌واڵی لاواز که‌ له‌ مه‌زهه‌به‌که‌یاندا نه‌قڵ کراوه‌ له‌بری ڕاستییه‌کان ناکه‌ون، چونکه‌ ئه‌گه‌ر هه‌واڵێک به‌ عیلم ڕاستییه‌که‌ی سه‌لمێنرا و به‌ڵگه‌ له‌سه‌ری نه‌بوو که‌ ئاماژه‌ی پێبکات ئه‌وه‌ پێویسته‌ ڕه‌ت بکرێته‌وه‌. ئه‌وه‌ش (ابن المطهر الحلي) له‌ کتێبه‌که‌یدا (مه‌بده‌ئه‌کانی گه‌یشتن به‌ زانستی ئوسول) ئاماژه‌ی به‌وه‌ کردووه‌ که‌ خوای گه‌وره‌ فه‌رموویه‌تی (إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ). له‌ (تفسير الصراط المستقيم))دا که‌ ته‌فسیرێکی خاوه‌ن ئیعتباره‌ لای زانایانی شیعه‌ هاتووه‌ (واته‌: ئێمه‌ له‌ گۆڕانکاری و زیاد خستنه‌ سه‌ر و که‌م کردنه‌وه‌ لیی پارێزگاری ده‌که‌ین). منیش ئاماژه‌م بۆ ئه‌وه‌ له‌ کتێبه‌که‌مدا (مبادئ في الحوار والتقريب) کردووه‌ و، ڕاستی هه‌ڵوێستی من له‌ شیعه‌ و قورئان ده‌رده‌خات. ئه‌وه‌ش لای زاناکانیان ڕاستییه‌که‌ و نابێ ووشه‌یه‌ک لێره‌ و ووشه‌یه‌ک له‌وێ بقۆزرێته‌وه‌ و بکرێته‌ بیانوی هێرش کردنه‌ سه‌ریان. سه‌باره‌ت به‌وه‌ی که‌ وتوومه‌ که‌ هه‌وڵی داگیرکردنی ڕۆشنبیری کۆمه‌ڵگه‌کانی سوننه‌ ده‌ده‌ن، من سورم له‌سه‌ری و، ده‌بێ به‌ره‌نگاری بکرێت ئه‌گینا ئێمه‌ خیانه‌تمان له‌و ئه‌مانه‌ته‌ کردووه‌ که‌ له‌سه‌ر شانمانه‌ و، له‌ مافی ئوممه‌تدا که‌مته‌رخه‌م بووین. ئه‌وه‌ش پارێزگاری کردنی ئوممه‌ته‌ له‌ فیتنه‌ دروست بوون و بڵاو بوونه‌وه‌ی سه‌ره‌نجامه‌ شه‌ڕ و خراپه‌کانی ئه‌و فیتنه‌یه‌ و، هه‌ڵگیرسانی ئاگرێک که‌ ته‌ڕ و ووشک پێکه‌وه‌ ده‌سوتێنێ. بیرمه‌ندیش ئه‌و که‌سه‌یه‌ خۆی له‌ شه‌ڕ لابدات پێش که‌وتنه‌وه‌ی. خوای گه‌وره‌ ئاگاداره‌ به‌ مه‌به‌سته‌کان و هه‌ر ئه‌ویشه‌ ڕێپیشانده‌ر بۆ ڕێگای ڕاست. الفقير إليه تعالى يوسف القرضاوي
نێردراوه‌ له‌:  Monday, September 22, 2008
Nabaz.goran
 هه‌فته‌ی‌ پێشوو له‌كۆنگره‌ی‌ حیزبی‌ دیموكراته‌كانی‌ ئه‌مه‌ریكا دوور له‌بانگهێشتی‌ پارتی‌ و یه‌كێتی‌، به‌شێوه‌یه‌كی‌ ره‌سمی‌ بانگهێشتی‌ (سه‌لاحه‌دین به‌هادین) وه‌ك نوێنه‌ری‌ حیزبی‌ ئیسلامییه‌ میانڕه‌وه‌كانی‌ كوردستان كرا بۆ ئه‌و كۆنگره‌یه‌، ئه‌م بانگهێشتكردنه‌ش بانگهێشتكردنێكی‌ چاوه‌ڕوان نه‌كراو بوو بۆ پارتی‌ و یه‌كێتی‌، ساڵی‌ پاریش یه‌كێكی‌ دی‌ له‌ئه‌ندامانی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاسیی‌ هه‌مان حیزب وتی‌»ئه‌مه‌ریكییه‌كان به‌یئێمه‌یان وتووه‌ دوای‌ پێنج ساڵی‌ دی‌ ده‌سه‌لاَتی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان ده‌كه‌وێته‌ ده‌ست ئێوه‌» ئه‌م دوو نامه‌یه‌ی‌ ئه‌مه‌ریكییه‌كان بۆ پارتی‌ و یه‌كێتی‌ زه‌نگێكی‌ به‌ئاگا هێنانه‌وه‌یه‌ كه‌ ئه‌مه‌ریكا له‌م هه‌رێمه‌دا هه‌میشه‌ به‌شوێن به‌دیلی‌ تردا ده‌گه‌ڕێت، ره‌نگه‌ بۆئه‌مه‌ریكییه‌كان گرنگ نه‌بێت ئه‌و به‌دیله‌ ئیسلامییه‌ یان عیلمانی‌، به‌ڵكو ئه‌وه‌ گرنگه‌ بتوانێت به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ك وه‌ك زلهێزێك چه‌مۆڵه‌كانی‌ خۆی‌ بخاته‌ ناو كاروباری‌ ئه‌م ناوچه‌یه‌وه‌ و بشتوانێت له‌رێگه‌ی‌ حیزبێكی‌ ئیسلامییه‌وه‌ سه‌رنجی‌ به‌شێكی‌ زۆری‌ عه‌ربه‌كان بۆخۆی‌ رابكێشێت، به‌رژه‌وه‌ندیی‌ ئه‌مه‌ریكاش له‌م ناوچه‌یه‌ هه‌میشه‌ وابووه‌ كه‌ مامه‌ڵه‌ی‌ له‌گه‌ڵ هێزداكردوه‌، له‌مرۆِدا هێزی‌ جه‌ماوه‌ری‌ له‌م ناوچه‌یه‌ بۆ ئه‌مه‌ریكا گرنكتره‌ له‌هه‌مووشتێك تاكو بتوانێ‌ به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی‌ خۆی‌ بره‌وپێبدا. ئه‌مه‌ریكا ئه‌مڕۆ له‌كوردستان به‌ دوو شێوه‌ تایپ كارده‌كات، گه‌ر به‌راوردێكی‌ ئه‌م دوو شێوه‌ تایپه‌ بكه‌ین له‌پشت یارییه‌كانییه‌وه‌ جگه‌ له‌ فه‌وزا دروستكردن هیچ مانایه‌كی‌ دی‌ نییه‌، زۆر جار رویداوه‌ نوێنه‌ره‌كانی‌ ئه‌مه‌ریكا له‌گه‌ڵ هه‌ندێكدا وه‌ك هێزێكی‌ ئۆپۆزسیۆن دابنیشن و داوا بكه‌ن له‌رێگه‌ی‌ وتارو رۆژنامه‌و گه‌نجه‌كانه‌وه‌ هێزێكی‌ فشاردروست بكه‌ین و له‌به‌دیلی‌ ئه‌و حكومه‌ت و هه‌رێمه‌ گه‌نجان بهێنینه‌ سه‌رشه‌قامه‌كان تاكو ده‌سه‌لاَتی‌ ئه‌م دوو حیزبه‌ بگۆڕێت، به‌هه‌مانشێوه‌ش هه‌رچۆن له‌رێگه‌ی‌ پرۆسه‌ی‌ به‌مه‌ده‌نیكردنه‌وه‌ له‌گه‌ڵ هه‌ندێك داده‌نیشن له‌گه‌ڵ به‌رپرسه‌كانی‌ هه‌ردوو حیزبیش داده‌نیشن و داوایه‌كی‌ جیاواز له‌وه‌ی‌ دی ده‌كه‌ن. ئه‌م دوونمونه‌یه‌ پێمان ده‌ڵێن ئه‌مه‌ریكییه‌كان سه‌رقاڵی‌ گه‌مه‌كردنن له‌نێوان خه‌ڵك و ده‌سه‌لاَتی‌ هه‌رێمدا، له‌ده‌ره‌وه‌ی‌ ئه‌م یاریكردنه‌ش ده‌یانه‌وێت هیزێكی‌ دی‌ به‌دیل دروست بكه‌ن كه‌ دوورنییه‌ ئیسلامییه‌كان بن، بانگهێشتی‌ حیزبێكی‌ ئیسلامی‌ بۆ كۆنگره‌ی‌ دیموكراته‌كان باشترین زه‌نگه‌ بۆ پارتی‌ و یه‌كێتی‌ كه‌ ئه‌وان سه‌رقاڵی‌ چین، له‌لایه‌كه‌وه‌ له‌رێگه‌ی‌ رێكخراوه‌كانی‌ كۆمه‌ڵگه‌ی‌ مه‌ده‌نیه‌وه‌ هه‌وڵی‌ هێنانی‌ خه‌ڵك ده‌ده‌ن بۆسه‌رشه‌قامه‌كان دژ به‌ده‌سه‌لاَت، له‌لایه‌كی‌ تره‌وه‌ سه‌ركرده‌ سه‌ربازییه‌كانیان به‌ده‌سه‌لاَتدارانی‌ هه‌رێم ده‌ڵێن رێگه‌مه‌ده‌ن ئه‌و خۆپیشاندانانه‌ درێژه‌ بكێشێت، له‌لایه‌كه‌وه‌ هاوپه‌یمانی‌ یه‌كێـتی‌ و پارتین له‌لایه‌كه‌وه‌ دوور له‌وان خۆیان له‌ئیسلامییه‌كان نزیك ده‌كه‌نه‌وه‌ تاكو به‌هه‌ردووحیزب بڵێن گه‌ر ئێوه‌ش نه‌بن ئێمه‌ ده‌توانین له‌رێگه‌ی‌ ئه‌م حیزبانه‌ی‌ تره‌وه‌ ده‌سه‌لاَتی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان به‌ڕێوه‌ببه‌ین. ئه‌و ململانێیه‌ی‌ به‌غداو هه‌رێمیش له‌سه‌ر ناوچه‌دابڕاوه‌كان به‌شێكی‌ تری‌ ئه‌و فه‌وزایه‌یه‌ كه‌ ئه‌مه‌ریكا بۆئه‌م هه‌رێمه‌ی‌ دروست ده‌كات، به‌دروستكردنی‌ ئه‌م فه‌وزایه‌ش ده‌یه‌وێت هه‌م هه‌رێم ببێته‌ به‌شێك له‌فه‌وزاكه‌ی‌ ناو عێراق‌و هه‌م له‌نێوان داخوازی‌ هه‌ردوولادا نه‌خشه‌كه‌ی‌ سالاَنی‌ رابردوی‌ جێبه‌جێ‌ بكات، واته‌ ده‌یه‌وێت كورد و عه‌ره‌به‌كان ناچاربكات ددان به‌وه‌دابنێن كه‌ركوك ببێته‌ هه‌رێمێكی‌ سه‌ربه‌خۆ دوورله‌داوای‌ هه‌ردوولا، نه‌ك هه‌رئه‌مه‌ش زۆربه‌ی‌ زۆری‌ ئه‌و رێكخراوه‌ ئه‌مه‌ریكییانه‌ی‌ به‌ناوی‌ مه‌ده‌نیه‌ته‌وه‌ لێره‌كارده‌كه‌ن، له‌ وۆركشۆپه‌كانیاندا كار بۆ ئه‌وه‌ده‌كه‌ن ته‌نانه‌ت هه‌رێمی‌ هه‌ولێرو سلێمانیش دروست ببێت، بۆئه‌وه‌ی‌ بڕێك له‌سیاسییه‌كانی‌ ئێمه‌ باشتر كاری‌ ئه‌مه‌ریكیه‌كان ببینن له‌م سنووره‌دا گرنگه‌ چاوێك به‌رێكخراوه‌كان و كاره‌كانیاندا بخشێنن، چونكه‌ به‌چه‌ند دانیشتێنێكی‌ ئه‌م دواییه‌ له‌گه‌ڵ چه‌ند به‌رپرسێكی‌ ئه‌مه‌ریكی‌ بۆ ئێمه‌ رونبوویه‌وه‌ ئه‌وان ده‌یانه‌وێت چ یارییه‌كی‌ مه‌ترسیدار بكه‌ن له‌نێوان ئێمه‌ وه‌ك هێزێكی‌ فشاری‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ ده‌سه‌لاَت و بۆ ده‌یانه‌وێت دژ به‌ ده‌سه‌لاَتی‌ كوردیبین، كاتێكش ده‌چنه‌ لای‌ ئه‌وان چۆن فه‌زای‌ دژ به‌ ئێمه‌ دروست ده‌كه‌ن، با بانگهێشتكردنی‌ ئیسلامییه‌كانیش بۆ ئه‌و كۆنگره‌یه‌ سیاسییه‌كانمان هوشیاربكاته‌وه‌ پاش چه‌ند ساڵێكی‌ دی‌ چ به‌دیلێك له‌رێگه‌مانه‌ له‌م ولاَته‌دا. هه‌رچۆن ئه‌وان گه‌مه‌ له‌گه‌ڵ ده‌روونی‌ هه‌ردولاماندا ده‌كه‌ن، بائێمه‌ش پێچه‌وانه‌ی‌ ئه‌وان كاربكه‌ین بۆچاككردنی‌ خۆمان نه‌ك ناچاربین بكه‌وینه‌ ژێر سێبه‌ری‌ بڕیاره‌كانیانه‌وه‌.تێشبگه‌ین هه‌رێمه‌كه‌مان گرنكتره‌ تاكو رازیكردنی‌ ولاَتێكی‌ داگیركه‌ر، چونكه‌ شێواندنی‌ ئه‌م هه‌رێمه‌ وه‌ك باقی‌ ناوچه‌كانی‌ عێراق لێدانه‌ له‌ژیانی‌ خۆمان، نه‌ك هێنانه‌دی‌ خه‌ونه‌كانمان.
نێردراوه‌ له‌:  Friday, September 12, 2008
"ئیسلامی سیاسی"
 ئیسلامی سیاسی زاراوه‌یه‌کی سیاسی و ڕاگه‌یاندنه‌ بۆ پێناسه‌ کردنی ئه‌و بزووتنه‌وه‌ ئیسلامییانه‌ی که‌ ده‌یانه‌وێ گۆڕانکاری سیاسی له‌ ڕوانگه‌ی ئیسلام و به‌ پێی به‌رنامه‌ی ئیسلام ، که‌ به‌رنامه‌ی ژیانه‌ ، بکه‌ن. ئه‌م زاراوه‌یه‌ له‌ دوای (11)ی ئه‌یلول/سێپته‌مبه‌ری ساڵی (2001)ه‌وه‌ زۆر به‌ چڕی که‌وته‌ ناو بازاڕی سیاسه‌ته‌وه‌ و ، بۆ خۆشکردنی زه‌مینه‌ی به‌گژداچوونه‌وه‌ی "تیرۆر!!" به‌کارهات. به‌کارهێنانی ئه‌و چمکه‌ له‌ دوو سه‌رچاوه‌وه‌ ڕوانگه‌ی گرتووه‌: یه‌که‌میان: نه‌زانین و تێنه‌گه‌یشتنی ئیسلام و ، قوڵ نه‌بوونه‌وه‌ له‌ فه‌لسه‌فه‌ و مانای ئیسلام. دووه‌م: بۆ هێنانه‌دی ئامانجی سیاسی. ئیسلام به‌ درێژایی مێژووی بڵاوبوونه‌وه‌ی خۆی تاکه‌ دین بووه‌ که‌ توانیوویه‌تی دام و ده‌زگای کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابوری و سیاسی و سه‌ربازی و ڕۆشنبیری و خزمه‌تگوزاری له‌ ناو خۆیدا و له‌ ده‌ره‌وه‌ی خۆیدا دروست بکات له‌ کاتێکدا که‌ ئایینه‌کانی پێش خۆی و فه‌لسه‌فه‌ و سیستمه‌کانی هاوسه‌رده‌می خۆشی نه‌یانتوانیووه‌ سه‌ره‌تاکانی ده‌وڵه‌ت دروست بکه‌ن. هه‌روه‌ها ئایینی ئیسلام هه‌میشه‌ بانگه‌وازی ئاشتی و ته‌بایی و دامه‌زراندنی په‌یوه‌ندییه‌ دیپلۆماته‌کانی پێش شه‌ڕ و ده‌سته‌ویه‌خه‌بوونه‌وه‌ خستووه‌ و ، هه‌ر گروپ و نه‌ته‌وه‌یه‌ک ده‌ستی ئاشتی بۆ موسوڵمانان درێژ کردبێت ئه‌وان ڕه‌تیان نه‌کردۆته‌وه‌. به‌ڵام ئیسلام ده‌ستدرێژی کردنه‌ سه‌ر کۆمه‌ڵگه‌ و ده‌وڵه‌ت و عه‌قیده‌که‌ی له‌ که‌س قبوڵ نه‌کردووه‌ و ، به‌رسنگی گرتووه‌ و ، به‌هێزترین وانه‌ی له‌خۆبوردن و به‌رگری کردنی تۆمار کردووه‌. ئیسلامی سیاسی له‌ دیدوبۆچوونی ڕۆژئاواوه‌ سه‌ری هه‌ڵداوه‌ و ، لێکۆڵه‌ره‌وه‌کان و سیاسه‌تمه‌داره‌کانیان پێیان وایه‌ که‌ ئیسلامی سیاسی بریتییه‌ له‌ کۆمه‌ڵێک بیروهزر و ئامانجی سیاسی هه‌ڵقوڵاو له‌ شه‌ریعه‌تی ئیسلامه‌وه‌ و ، کۆمه‌ڵێک له‌ موسوڵمانان به‌کاری دێنن که‌ ڕۆژئاوا ناوی لێناون "موسوڵمانه‌ توندڕه‌وه‌کان". ئه‌وانه‌ی که‌ بڕوایان وایه‌ که‌ ئیسلام ته‌نها ئایینی په‌رستن نییه‌ ، به‌ڵکو سیستمێکی سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تی و یاسایی و ئابوورییه‌ که‌ ده‌توانرێ ده‌وڵه‌تی له‌سه‌ر دابمه‌زرێت. ناحه‌زان ئه‌و بزاڤه‌ ئیسلامیانه‌ به‌وه‌ تاوانبار ده‌که‌ن که‌ ده‌یانه‌وێ سه‌رله‌نوێ په‌یکه‌ری ده‌وڵه‌ت دروست بکه‌نه‌وه‌ و کۆمه‌ڵگه‌یه‌کی پاریزگاری داخراو دروست بکه‌ن و ، شه‌ریعه‌تی ئیسلام به‌ وورد و درشتییه‌وه‌ له‌ بواری سیاسه‌ت و په‌یوه‌ندییه‌کانی ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌وه‌ی خۆیاندا بچه‌سپێنن و ، جێی لێبرالی ، که‌ له‌ زۆر جێدا پیایان ده‌وترێ "عه‌لمانی" ، له‌ کۆمه‌ڵگه‌ی خۆیان و له‌ فه‌رهه‌نگیاندا نه‌که‌نه‌وه‌. سه‌ره‌نجامی ئه‌و به‌دواداچوونه‌ی خۆم ئه‌وه‌م بۆ ده‌رکه‌وتووه‌ که‌ له‌ گه‌ڵ ئه‌و هه‌موو فشاره‌ سیاسی و ئه‌منی و ئابووری و ڕاگه‌یاندنه‌ی له‌ سه‌ریانه‌ ، ئیسلامییه‌کانه‌ توانیوویانه‌ له‌ ڕه‌وت و چوارچێوه‌یه‌کی بیروهزره‌وه‌ ببنه‌ هێزێکی سیاسی فراوان و کاریگه‌ر له‌ جیهانی ئیسلام و عه‌ره‌بدا ، به‌ جۆرێک که‌ ئه‌مڕۆ بوونه‌ته‌ ئه‌لته‌رناتیڤی ڕه‌وتی کۆمۆنیست و نه‌ته‌وه‌خوازه‌کانی وولاتانی ئیسلامی. ڕۆژئاوا و ئیسلامی سیاسی دوای هێرشه‌کانی (11)ی ئه‌یلول/سێپته‌مبه‌ری ساڵی (2001) هۆیه‌کانی ڕاگه‌یاندنی جیهان زومی کامیره‌کانی خۆی وه‌رچه‌رخانده‌‌ سه‌ر ئه‌و بزاف و پارته‌ سیاسییانه‌ی که‌ ئیسلامیان کردۆته‌ به‌رنامه‌ی کارکردن و دیاری کردنی هێڵی سیاسی و ستراتیژییه‌تی خۆیان. به‌ ووردبوونه‌وه‌ له‌و لێکۆڵینه‌وه‌ و بابه‌تانه‌ی که‌ له‌سه‌ر ئیسلامی سیاسی نوسراوون تێکه‌ڵ و پێکه‌ڵییه‌کی به‌ ئه‌نقه‌ستی تێدا دروست بووه‌ تا هه‌موو باڵه‌کانی بزاڤی ئیسلامی و ڕه‌شه‌ خه‌ڵکی موسوڵمان به‌ گشتی بخه‌نه‌ ناو یه‌ک جه‌واڵه‌وه‌ و هه‌موویان تاوانبار بکه‌ن تا به‌ ئاسانی بتوانن ئه‌و تاکه‌ ڕکه‌به‌ره‌ به‌ پاشدا بخه‌ن و له‌ گۆڕه‌پانی ململانێکه‌ دووری بخه‌نه‌وه‌. له‌ ڕۆژئاوا کۆمه‌ڵێک سیاسه‌تمه‌دار هه‌ڵکه‌وتوون که‌ چاویان به‌ بوونی ئیسلامدا هه‌ڵنایه‌ت و نایانه‌وێ ئیسلام له‌ خاکی خۆشیدا بوونی هه‌بێت. بیروهزری ئه‌وانه‌ به‌ جۆرێک ته‌شه‌نه‌ی کردوه‌ که‌ رێژه‌یه‌کی زۆر له‌ خه‌ڵکی ڕۆژئاوا وا سه‌یری ئیسلام ده‌که‌ن که‌ دوژمنی سیستم و داب و نه‌ریتی ڕۆژئاوایه‌ و ده‌بێ ڕێگه‌ ته‌نانه‌ت له‌ ده‌رکه‌وتنیشی بگیرێت چ جای ئه‌وه‌ی ببێته‌ خاوه‌نی ده‌وڵه‌تی خۆی. سه‌ره‌تا زاراوه‌ی "ئیسلامی ئوسوڵی" سه‌ری هه‌ڵدا و له‌ کۆتایی زنجیره‌که‌ گۆڕانکاری به‌سه‌ر ئه‌و زاراوه‌یه‌دا "ئیسلامی سیاسی" په‌یدا بوو. له‌ ساڵی (1994)دا کۆنگره‌یه‌کی جیهانی له‌ واشنتۆن له‌ ژێر ناوی "مه‌ترسی ئیسلامی ئوسوڵی له‌ سه‌ر باکوری ئه‌فریقا" به‌سترا. کۆنگره‌که‌ له‌ سه‌ر بارودۆخی سودان و ، هه‌وڵه‌کانی ئێران بوو بۆ بڵاوکردنه‌وه‌ی شۆڕشی ئیسلامی له‌ دیدوبۆچوونی ئێرانه‌وه‌ له‌ باکوری ئه‌فریقا ، به‌ڵام له‌ قۆڵی سودانه‌وه‌. له‌ ساڵی نه‌وه‌ده‌کانیشدا و له‌ کاتی قه‌یرانه‌که‌ی جه‌زایردا ئه‌و زاراوه‌یه‌ گۆڕڕا به‌ زاراوه‌ی "ئیسلامییه‌ زیادڕه‌وه‌کان" و ، دوای یانزه‌ی ئه‌یلول/سێپته‌مبه‌ریش دیدوبۆچوونی ڕۆژئاوا له‌ سه‌ر "ئیسلامی سیاسی" له‌نگه‌ری گرت و ، تا ئێستاش ئه‌و زاراوه‌یه‌ به‌کاردێت. لێکۆڵه‌ره‌وه‌ ڕۆژئاواییه‌کان بۆ وون کردنی به‌رپرسێتی سیاسه‌تمه‌دار و حکومه‌ته‌کانیان له‌و بارودۆخه‌ی که‌ ئه‌مڕۆ جیهانی ئیسلامی گرتۆته‌وه‌ ، هۆکاری سه‌رهه‌ڵدانی ئیسلامی سیاسی ده‌گێڕنه‌وه‌ بۆ مه‌سه‌له‌ی ئابووری و ، ده‌ڵێن که‌ نزمی ئاستی ئابووری زۆربه‌ی ووڵاتانی جیهانی ئیسلام ، به‌ تایبه‌تی له‌ ساڵانی چله‌کانه‌وه‌ که‌ سۆشیالیسته‌کان ده‌ستڕۆیشتو و ده‌سه‌ڵاتدار بوون ، هۆکاری دروست بوونی ئه‌و باڵه‌ توندڕه‌وه‌ ئیسلامییه‌یه‌. ده‌ڵێن که‌ زۆربه‌ی ڕژێمه‌کانی جیهانی ئیسلام و عه‌ره‌ب به‌ هیوای به‌رز کردنه‌وه‌ی ئاستی ئابووری هاووڵاتییه‌کانیان سیستمی سوشیالیستییان ده‌چه‌سپاند. به‌ڵام ڕمانی یه‌کێتی سۆڤیه‌تی پێشوو بۆشاییه‌کی فیکری له‌ بواری ئابووری و کۆمه‌ڵایه‌تی له‌و ووڵاتانه‌دا دروست کرد. ڕاسته‌ ئه‌و ڕژێمانه‌ سۆشیالیستیان چه‌سپاند و تیایدا سه‌رکه‌وتوو نه‌بوون ، به‌ تایبه‌تی له‌ بواری ئابوورییه‌که‌یدا ، به‌ڵام جگه‌ له‌ هۆکاری ئابووری گه‌لێک هۆکاری تریش هه‌بوون که‌ زه‌مینه‌ی دروست بوونی ئیسلامی سیاسییان خۆش کرد. له‌وانه‌: بڕدانی شه‌ریعه‌تی ئیسلام له‌ به‌ڕێوه‌بردنی ده‌وڵه‌ت و کۆمه‌ڵگه‌دا. ئیسلامییه‌کان هه‌میشه‌ وتوویانه‌ که‌ مه‌به‌ستی ئه‌و ڕژێمانه‌ له‌ هێنان و چه‌سپاندنی سوشیالیستی و کارئاسانی کردنیان بۆ بیروهزری کۆمۆنیستی له‌ ووڵاته‌کانیاندا بۆ لێدانی ئیسلام و ئیسلامییه‌کان بووه‌ ، بۆیه‌ ئه‌وانیش ئه‌و هه‌موو دواکه‌وتوویی کۆمه‌ڵگه‌کانی خستۆته‌ ملی ڕژێمه‌کان. له‌ لایه‌کی تریشه‌وه‌ وه‌ک هۆکارێکی کاریگه‌ری دروست بوونی ئیسلامی سیاسی ئاماژه‌ بۆ گۆڕانکارییه‌کانی ناوچه‌که‌ ده‌که‌م. له‌و گۆڕانکاریانه‌: داگیرکردنی که‌ناری ڕۆژئاوا و که‌رتی غه‌ززه‌ له‌ فه‌له‌ستین له‌ لایه‌ن ئیسرائیله‌وه‌ و ، سه‌رهه‌ڵدانی شۆڕشی ئیسلامی ئێران و ، جیهادی ئه‌فغانستان دژی داگیرکردنی سۆڤیه‌تی پێشوو و ، شه‌ڕی دووه‌می که‌نداو (1991) که‌ وه‌ک پێشه‌کییه‌ک بۆ سه‌رهه‌ڵدانی ئیسلامی سیاسی زه‌مینه‌ی ئه‌و بیروهزره‌ی خۆشکرد که‌ ده‌یووت سیاسه‌تی ڕۆژئاوا سیاسه‌تێکی دژ و ڕووخێنه‌ره‌ به‌رامبه‌ر به‌ ئیسلام و ئوممه‌تی ئیسلام، هه‌روه‌ها ڕۆژئاوا به‌ دوو ته‌رازوو پێوانه‌ ده‌کات. ئیتر له‌ سه‌ر ئه‌و زه‌مینه‌یه‌وه‌ ئیسلامی سیاسی به‌ ئاشکرا ده‌رکه‌وت و خۆی به‌ جیهان ناساند. هه‌ندێک لێکۆڵه‌ره‌وه‌ی ئه‌مریکایی ، وه‌ک "ڕۆبێرت سبێنسه‌ر" پێیان وایه‌ که‌ جیاوازی له‌ نێوان ئیسلامی خواپه‌رست و ئیسلامی سیاسیدا نییه‌ و ، کارێکی ژیرانه‌ش نییه‌ جیاوازی بخرێته‌ نێوانیانه‌وه‌ ، چونکه‌ به‌ ڕای ئه‌وان ئیسلام له‌ ناخیدا سیستمێکی سیاسی هه‌ڵگرتووه‌. به‌ رای منیش "نووسه‌ر" ئه‌گه‌ر مه‌به‌ست له‌ ووشه‌ی "سیاسی" به‌ڕیه‌وه‌بردنی ده‌وڵه‌ت بێت ، ئه‌وا ئه‌و لێکۆڵه‌ره‌ ڕۆژئاواییانه‌ چاکیان پێکاوه‌ ، چونکه‌ ئیسلام وه‌ک عیباده‌ته‌ سیستمی به‌ڕیه‌وه‌بردنیشه‌. به‌ڵام ئه‌گه‌ر مه‌به‌ستیان له‌ ووشه‌ی "سیاسی" ئه‌وه‌ بێت که‌ ئیسلامییه‌کان ده‌یانه‌وێ ده‌سه‌ڵات له‌ عه‌لمانییه‌کان زه‌وت بکه‌ن ، ئه‌وه‌ به‌ هه‌ڵه‌دا چوون ، چونکه‌ ئیسلام وه‌ک بیروهزر و سیستمی به‌ڕێوه‌بردن له‌ ووڵاتانی ئیسلامدا پێش عه‌لمانییه‌ته‌. سبێنسه‌ر ده‌ڵێ: ئیسلام به‌ ته‌نها دین نییه‌ بۆ موسوڵمانان ، به‌ڵکو ڕێباز و شێوازی ژیانه‌ و ، پڕه‌ له‌ زانیاری و فه‌رمان سه‌باره‌ت به‌ چالاکییه‌کانی موسوڵمانان له‌ بچووکترینیانه‌وه‌ تا ده‌گاته‌ گه‌وره‌ترینیان ، وه‌ک: خواردن و خواردنه‌وه‌ تا ده‌گاته‌ چڕترین بنه‌مای ڕوحییه‌کان و ، به‌ڕیوه‌بردنی کاروباری ده‌وڵه‌ت و کۆمه‌ڵگه‌. مێژووی ئیسلامی سیاسی کۆمه‌ڵگه‌ی موسوڵمانان له‌ مێژووی خۆیدا گه‌لێک ده‌وڵه‌ت و ئیمپراتۆریه‌تی به‌خۆیه‌وه‌ بینیوه‌. ئه‌و سیستمه‌ سیاسییه‌ی که‌ دام و ده‌زگای ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و ده‌وڵه‌ت و ئیپراتۆرییه‌تانه‌ی دامه‌زراندووه‌ ، له‌ سه‌ر شه‌ریعه‌تی ئیسلام بردوونی به‌ڕێوه‌. به‌ڵام بزاڤی "ئیسلامی سیاسی" به‌و ناسنامه‌ی که‌ ئه‌مڕۆ کردوویانه‌ به‌ ملیدا ، دوای ڕمانی ده‌وڵه‌تی عوسمانی دروست بووه‌ ، ئه‌و کاته‌ی که‌ شه‌ڕی یه‌که‌می جیهان کۆتایی هات و مسته‌فا که‌مال کۆماری تورکیای له‌ سه‌ر شێوازی ڕۆژئاوا دروست کرد و ، زاراوه‌ی خه‌لافه‌تی له‌ (3/3/1924)دا سڕیه‌وه‌ و ، دوا به‌دوای ئه‌ویش هه‌ڵمه‌تێکی فراوانی کرده‌ سه‌ر شه‌ریعه‌تی ئیسلام و هێما ئیسلامییه‌کان. له‌و سه‌رده‌مه‌دا بیروهزری به‌ پاشدا که‌وتنی شه‌ریعه‌تی ئیسلام ڕه‌واجی په‌یدا کرد ، به‌ تایبه‌تی که‌ ووڵاتانی ئیسلامی که‌وتنه‌ ژێر ده‌سه‌ڵاتی هاوپه‌یمانه‌ ڕۆژئاواییه‌ سه‌رکه‌وتووه‌کانی شه‌ڕی یه‌که‌می جیهانه‌وه‌. به‌لای ئیسلامییه‌کانه‌وه‌ ڕمانی خه‌لافه‌تی عوسمانی یه‌که‌م کاره‌سات بوو که‌ به‌سه‌ر ئیسلامدا هات و ، کاره‌ساتی دووه‌م سه‌رهه‌ڵدانی بیروهزری نه‌ته‌وایه‌تی و ئه‌و حیزب و باڵه‌ نه‌ته‌وایه‌تییانه‌ بوو که‌ که‌سانی وه‌ک جه‌مال عه‌بدولناسر و مێشیل عه‌فله‌ق دروستیان کرد و ، توانیان ڕووی خه‌ڵکی ، که‌م تا زۆر ، له‌ ئیسلام وه‌ربگێڕن و ، هاوشانی بوونی ئه‌و سنووره‌ ده‌ستکرد و ووورده‌ ده‌وڵه‌تانه‌ مه‌سه‌له‌ی شێوازی چه‌سپاندنی شه‌ریعه‌تی ئیسلام جیاوازییان تێکه‌وت و ، هه‌ر یه‌که‌یان هێڵی سیاسه‌تی خۆی بۆ خۆی دیاری کرد و ، به‌ گشتی ڕه‌وتی عه‌لمانیه‌ت بره‌وی پێ درا. به‌ڵام ئه‌و عه‌لمانییه‌ته‌ لای زۆرینه‌ی خه‌ڵکی ووڵاتانی ئیسلامی و عه‌ره‌بی مه‌قبول نه‌بوو و هاوکاری بڵاو بوونه‌وه‌یان نه‌کرد. له‌به‌ر ئه‌وه‌ ڕژێمه‌ نه‌ته‌وایه‌تییه‌کان که‌وتنه‌ به‌کارهێنانی هێز و ده‌زگا ئه‌منییه‌کان بۆ سه‌پاندنی ئه‌و بیروهزر و سیستمه‌ به‌سه‌ر هاووڵاتییه‌کانی خۆیاندا. له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌و زۆر و سته‌مه‌دا ڕابوونی ئیسلامی سه‌ری هه‌ڵدا و ، له‌ میسر ڕه‌وتی ئیخوان الموسلمین ده‌رکه‌وت و ، له‌ ساڵانی شه‌سته‌کاندا که‌وتنه‌ به‌رچاوی ڕژێمی میسر و ، زۆرێک له‌ سه‌ران و بانگه‌وازکاره‌ چالاکه‌کانی ئه‌و ڕه‌وته‌ خرانه‌ زیندانه‌کانه‌وه‌ و ئه‌شکه‌نجه‌ دران و ، هه‌ندێکیشیان له‌سێداره‌ دران. له‌وانه‌: سه‌ید قوتب و ، عه‌بدولقادر عۆده‌. له‌ ساڵانی حه‌فتاکان به‌دواوه‌ ڕه‌وتی ئیسلامی ئیخوان الموسلمین به‌ره‌و لێکترازان چوو و ، گه‌لێک که‌سایه‌تی لێ جیابووه‌وه‌ و ، له‌و که‌سایه‌تیانه‌وه‌ کۆمه‌ڵی ئیسلامی و بزاڤی جیهاد له‌ میسر دامه‌زران. هاوشانی ئه‌وانیش وورده‌ کۆمه‌ڵ و گروپ دروست بوون و ، میسر بۆ چه‌ند ساڵیک گرژی و توندوتیژی به‌خۆوه‌ بینی. له‌وێوه‌ چه‌مکی "ته‌کفیر" سه‌ری هه‌ڵدا و ، له‌ ڕۆژئاواشه‌وه‌ زاراوه‌ی "ئیسلامی ئوسوڵی" و "ئیسلامی زیادڕه‌و" و "ئیسلامی توندره‌و" و "ئیسلامی سیاسی" دروست بوو که‌ مه‌به‌ست له‌و بزاڤه‌ ئیسلامانه‌ بوو که‌ هه‌وڵیان ده‌دا ئیسلام جارێکی تر بهێننه‌وه‌ ژیانی ئوممه‌تی ئیسلامه‌وه‌ ، به‌ڵام بوونی ڕژێمه‌کان به‌ربه‌ست بوو و ، ڕۆژئاواش پشتی ئه‌و ڕژێمانه‌ی ده‌گرت و به‌هێزی ده‌کردن. ئه‌و ئیسلامیانه‌ی میسر که‌ له‌ ئیخوان جیابوونه‌وه‌ ، به‌ تایبه‌تی کۆمه‌ڵی ئیسلامی و جیهاد ، کارتێکردنیان له‌ سه‌ر ده‌ره‌وه‌ی میسریش هه‌بوو و ، له‌ کام جێیه‌ی ڕژێمی داپڵۆسێنه‌ری لێبوو و ئیخوان خۆی له‌ گه‌ڵیاندا ده‌گونجاند ، له‌و جێیه‌ ئیسلامی سیاسی چه‌کدار ، یان بیروهزر ، دروست بوو.
نێردراوه‌ له‌:  Wednesday, August 13, 2008
مزگه‌وته‌کانی کوردستان
 به‌ پێی هه‌واڵێک که‌ ئه‌مڕۆ پێگه‌ی "ئاوێنه‌" بڵاوی کردۆته‌وه‌، له‌ کاتی کۆبوونه‌وه‌ جه‌ماوه‌رییه‌که‌ی شارۆچکه‌ی دوکان ڕۆژی (6/8/2008) بۆ ئیدانه‌کردنی مادده‌ی (24)ی یاسای هه‌ڵبژاردنی پارێزگاکانی عێراق که‌ ئه‌نجوومه‌نی نیشتمانی عێراق له‌ (22/7/2008) به‌ ده‌نگدانی نهێنی ده‌ری کرد، دوو ژنی ئه‌ندامی یه‌کێتی نیشتمانی کوردستان به‌ ته‌نوره‌وه‌ له‌ناو مزگه‌وتی شاره‌که‌دا و له‌ شوێنی نوێژکردن و ناو میحرابه‌که‌دا بوون و، هاتوچۆیان به‌ ناو مزگه‌وته‌دا کردووه‌. یه‌کێک له‌و دوو ژنه‌ کارگێڕی مه‌ڵبه‌ندی دوکان بووه‌ و ئه‌وی تریان به‌رپرسی کۆمیته‌ی ژنانی یه‌کێتی نیشتمانی کوردستان بووه‌. مه‌لا ئه‌حمه‌د پوشێنی پێش نوێژ و ووتارخوێنی مزگه‌وته‌که‌ ناڕه‌زایی خۆی له‌و کاره‌ ده‌ربڕیوه‌ و، ده‌ست به‌جێ ئه‌ندام مه‌ڵبه‌ندێکی له‌و مه‌سه‌له‌یه‌ ئاگادار کردۆته‌وه‌ که‌ ده‌بێ ئه‌و دوو ژنه‌ بچنه‌ ده‌ره‌وه‌ و، ئه‌ندام مه‌ڵبه‌نده‌که‌ وتوویه‌تی "ناتوانم". هه‌روه‌ها مه‌لا ئه‌حمه‌د ئاماژه‌ی بۆ ڕێکه‌وتنی نێوان مزگه‌وته‌که‌ و کۆمیته‌که‌ی یه‌کێتی کردووه‌ که‌ ناو مزگه‌وته‌که‌ بۆ پیاوان بێت و، هۆڵی پرسه‌ و قاتی سێیه‌م بۆ ژنان بێت. ئێمه‌ زۆرجار و له‌ زۆر بۆنه‌دا له‌ سه‌رانی یه‌کێتیمان بیستووه‌ و، بگره‌ بۆته‌ سیاسه‌ت و ستراتیژییه‌تیش لای یه‌کێتی، که‌ نابێ مزگه‌وت بۆ کاروباری حیزبی و کۆڕ و کۆبوونه‌وه‌ به‌کاربێت. بۆیه‌ به‌لای ئێمه‌وه‌ شتێکی سه‌یره‌ ئه‌و کۆمیته‌یه‌ی یه‌کێتی به‌ پێچه‌وانه‌ی سیاسه‌تی حیزبه‌که‌یه‌وه‌ ڕه‌فتاری کردووه‌ و، مزگه‌وتی بۆ چالاکییه‌کانی خۆی به‌کارهێناوه‌. جێی خۆیه‌تی بپرسین: ئایا له‌به‌ر ئه‌وه‌یه‌ که‌ مزگه‌وت حورمه‌تی نییه‌؟ یان له‌به‌ر ئه‌وه‌یه‌ که‌ بۆ ده‌سه‌ڵاتداران ڕه‌وایه‌؟ به‌ ڕاستی ئه‌مه‌ شتێکی زۆر سه‌یری بیرهێناینه‌وه‌. کاتی خۆی که‌ کوردستان له‌ بن ده‌ستی ڕژێمی سه‌دامدا بوو و، هه‌ڵبژاردنی ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌نی ته‌شریعی و ته‌نفیزی هه‌رێمی کوردستان ئه‌نجام ده‌درا، ساڵێکیان هه‌ندێک نوێنه‌ری کارتۆنی له‌ سلێمانییه‌وه‌ هاتبوونه‌ "مجمع"ی بازیان و مزگه‌وته‌که‌یان کردبووه‌ جێی کۆبوونه‌وه‌ جه‌ماوه‌رییه‌که‌یان و، که‌س بۆی نه‌بوو ناڕه‌زایی ده‌رببڕێ. له‌ هه‌مووی سه‌یرتر ئه‌وه‌بوو که‌ ".........."ی ئه‌ندامی یه‌کێتی جوتیارانی سلێمانی سه‌ر به‌ حیزبی به‌عس له‌ چه‌پڵه‌لێدانی خه‌ڵکه‌که‌ توڕه‌ بوو و ووتی: ئێره‌ مزگه‌وته‌ و ماڵی خوایه‌، چۆن ده‌بێ چه‌پڵه‌ لێده‌ن. بێگومان ئه‌و قسه‌یه‌شی بۆ سیاسه‌ت کرد و، ویستی خۆی له‌ خه‌ڵکه‌که‌ پێ به‌رێته‌ پێشه‌وه‌، ئه‌گینا ئه‌وان که‌ی حورمه‌تی مزگه‌وتیان لابوو و که‌ی بڕوایان به‌ ئیسلام هه‌بوو؟ جا (........) ده‌ڵێ که‌ ئه‌و دوو ژنه‌ جل وبه‌رگی تایبه‌ت به‌ هاتنه‌ ژووره‌وه‌ی مزگه‌وتیان له‌به‌ردا نه‌بووه‌ و، چه‌پڵه‌رێزانی پیاوانیش هه‌ر ناشه‌رعی بووه‌. من ده‌ڵێم هه‌ر کۆبوونه‌وه‌ جه‌ماوه‌رییه‌که‌ له‌ مزگه‌وت خۆی نایاسایی بووه‌ و، له‌ گه‌ڵ سیاسه‌تی یه‌کێتی نه‌گونجاو بووه‌. یان ده‌بێ هه‌موو لایه‌نه‌کان ئازاد بن له‌ به‌کارهێنای مزگه‌وت بۆ کۆڕ و کۆبوونه‌وه‌ی حیزبی و جه‌ماوه‌ری یان ده‌بێ بۆ یه‌کێتی و کۆمیته‌کانیشی "مه‌منوع" بێت. له‌ کۆتاییدا حه‌ز ده‌که‌م ئاماژه‌ بۆ ده‌ستوری عێراق بکه‌م، ئه‌و ده‌ستوره‌ی سه‌رکردایه‌تی کورد، به‌ پارتی و یه‌کێتیشه‌وه‌، خه‌ڵکی کوردیان برده‌ سه‌ر سندوقی ده‌نگدان بۆ به‌ فه‌رمی ناساندنی ئه‌و ده‌ستوره‌ و، ئێستاش که‌ باس له‌ مادده‌ی (140) و مه‌سه‌له‌ی که‌رکوک و ئیداره‌ی ووڵات ده‌کرێ، ئه‌وان ده‌ڵێن ده‌بێ هه‌موو عێراقییه‌کان پابه‌ند بن به‌و ده‌ستوره‌وه‌. واته‌ ده‌بێ خۆیان پێش هه‌موو که‌سێک پابه‌ند بن پێوه‌ی و، به‌ پێی هه‌مان ده‌ستور ده‌بێ حورمه‌تی مزگه‌وت بگرن. ئه‌و ده‌ستوره‌ له‌ باره‌ی حورمه‌تی مزگه‌وته‌وه‌ له‌ مادده‌ی (10)دا ده‌ڵێ: " عه‌ته‌باته‌ پیرۆزه‌کان و شوێنه دینییه‌کان له‌ عێراقدا قه‌واره‌یه‌کی دینی و شارستانین و، ده‌بێ ده‌وڵه‌ت پابه‌ند بێت به‌ پارێزگاری کردن له‌ حورمه‌تیان و، ده‌بێ ئه‌نجدامدانی دروشمه‌ دینییه‌کان تیایدا ده‌سته‌به‌ر بکات". یه‌کێتیش به‌شێکه‌ له‌ حکومه‌تی عێراق و ده‌بێ پابه‌ند بێت به‌و ده‌ستوره‌وه‌ و حورمه‌تی مزگه‌وته‌کانی کوردستان بگرێ. مادده‌ی (13)ش له‌ بڕگه‌ی یه‌که‌میدا ده‌ڵێ: "ئه‌م ده‌ستوره‌ باڵاترین یاسایه‌ له‌ عێراقدا و، ده‌بێ هه‌موو لایه‌ک له‌ هه‌موو ناوچه‌کاندا بێ جیاوازی پابه‌ند بن پێوه‌ی". که‌واته‌ مزگه‌وته‌کانی کوردستانیش ده‌بێ وه‌ک مه‌رقه‌ده‌کانی که‌ربه‌لا و نه‌جه‌ف و شاره‌کانی تری عێراق حورمه‌تیان ڕابگیرێ. ئه‌گه‌رنا ده‌ستوری عێراق پێشێل کراوه‌.
نێردراوه‌ له‌:  Sunday, August 10, 2008
ئاراس محه‌مه‌د
 له‌سه‌ر پرسیاره‌كه‌تان من ده‌ڵێم: 1-یه‌كگرتوو (ئیخوانی‌ میسرن)، چاری‌ حه‌زیان نییه‌ بۆیه‌ چاكده‌رنین. 2-(سێ‌ ژن) ئه‌ندامی‌ سه‌ركردایه‌تییان ئه‌وه‌ ته‌نها دیكۆره‌ بۆ چاو به‌ستی‌ خه‌ڵكی‌ داماوی‌ كورد. 3-سه‌ركردایه‌تی‌ له‌ناو كوردا میراتییه‌ وه‌كو PUK u PDK ئه‌مانیش پارتێكی‌ كوردین به‌ده‌رنین له‌ پارته‌كانی‌ تری‌ كوردی‌، ده‌بێ‌ چاوه‌ڕوانی‌ چی‌ بكه‌ین، هه‌ ر4 ساڵ‌ جارێك سكرتێری‌ بگۆڕدرێت، بۆ پاشه‌ڕۆش خوا ئه‌مێن‌و موڵكی‌.
نێردراوه‌ له‌:  Sunday, August 03, 2008
عةلى كةريم
 ماوەیەكی زۆرە پلانێكی داڕێژراو بەرپا كراوە لە كوردستاندا بۆ لەئیسلام كردنی كورد،سەرەتا لەسەر دەستی چەپ وماركسییەكان ودواتر لەسەر دەستی ناسیۆ نالیستی كوردی و ئێستاش هەردوكیان پێكەوە و بەهاوكاری هەندێك دام ودەزگای بیانی و بە پشت ئەستوری هێزە هاوپەیمانەكان كە كەش وهەوایەكی باشیان سازاندوە بۆ سەر گرتنی ئەو پرۆسەیە. ئەم پلانەش یا ئەم پرۆسەیە زۆر شاراوە نییە بەڵام بەداخەوە تاكو ئێستا زۆرێك لەموسوڵمانان هەستیان پێ نەكردووەو خۆیان وخەڵكی تریش بەوە دڵخۆش دەكەن كە گوایە كورد میللەتێكی زۆر موسوڵمانەو هیچ هێزیك و هیچ هزرێك ناتوانێ دایبرێ لەئیسلام وەكو ئەوەی كەئیسلام بریتی نەبێت لەكۆمەڵێك بیرو بۆچوون وئایدیۆلۆژیا (تصورات عقائدیە) كەئەگەر كەسێك باوەری پێیان نەما ئەوە مافی بەسەریەوە نامێنێت، یان بریتی نەبێت لەكۆمەڵێك دروشم وپەرستش (شعائر تعبدیە) كە ئەگەر كەسێك بەر پای نەكردن ئەوا موسوڵمانێتییەكەی لەق دەبێت، وە ئەگەر باوەری پێیان نەما یان گاڵتەو سوكایەتی پێكردن ئەوا هیچ مۆركێكی موسوڵمان بوونی پێوە نامێنێت . وەیان بریتی نەبێت لەكۆمەڵێك ئەحكام وتەشریعات (یاساو دەستور)كەئەگەر كەسێك بەرپای نەكرد موسوڵمانێتییەكەی لەق دەبێت یان باوەری پێ نەماو گاڵتەی پێكردو بەشیاوی نەزانی بۆمرۆڤایەتی وبۆئەم سەردەمە ئەویش مۆركی ئیسلامەتی پێوە نامێنێت . ئیسلام خوێنی لەش نییە نەگۆررێت وەیا رەنگی پێست نییە بەجارێك هەمووی لێ نەكرێتەوەو نەگۆررێت بەڵكو وەك وتم كۆمەڵێك بیرو باوەر و عیبادەت وئەحكامی شەرعی وبەهاو رەوشتە دەكرێت مرۆڤ باوەڕی پێیان نەمێنێت وبەرگی ئیسلامەتی لەخۆی دابرنێت. موسوڵمان بوون نەتەوە نییە گۆرینی ئاسان نەبێت بەڵكو مەسەلەیەكە وابەستەیە بەعەقڵ وئیرادەی خودی مرۆڤەوە كە دەتوانێت لەیەك ساتدا بەچەند بار بۆچوون وقەناعەتی خۆی بگۆڕێت، ئیتر ئەم سەرلەناو لم نان وخۆ هەڵخەڵەتاندنە لە پای چی؟ هەنگاوەكان : ئەم پرۆسەیەش ئەوەندە فراوان وگشتگیرە دەتوانی ناوی لێ بنێیت هەڵمەتی لەئیسلام كردنی كورد یان هەڵمەتی دابرینی كورد لەئیسلام كەئەمانەی خوارەوە هەندێكن لەهەنگاوەكانی : 1- سەرەتا بەناوی ئازادی رادەربرین وئازادی بیرو باوەڕەوە زەمینە خۆش دەكرێت بۆئەوەی هێرش بكرێتەسەر هەموو پیرۆزییەك وهەموو بەهاكان بخرێنە ژێر چەقۆی نەشتەر گەری ڕەخنەو ڕەخنە كارییەوە، مەبەستیش بەپلەی یەكەم موقەدەساتی ئیسلام وبەهاكانیەتی كەئێستا قسە لەسەر هەموو چەمكەكانی دەكرێت بەوپەڕی ڕەهایی و بێ سنووری، لەكاتێكدا كەهەندێك شتی تر هەیە بۆهیچ كەسێك نییە پەنجەی ڕەخنەی بۆدرێژ بكات ئەمەش پێویستی بەنمونە هێنانەوە نییەچونكە لای هەمووكەسێك ڕوونە . 2- شێواندن وناشرین كردنی مێژووی ئیسلام بەتایبەتی مێژووی فتوحاتی ئیسلامی ونیشاندانی لەشكری ئیسلام بەلەشكرێكی داگیركەر كەبۆمەبەستی دەست كەوتی دونیایی هاتبێت و تاوانبار كردنی بەوەی خەڵكیان كوشتبێت وماڵ وسامانیان بەتاڵان بردبێت و ژن ومنداڵیان ئەنفال كردبێت و شارو دێهاتەكانیان وێران كردبێت، وە بانگەشەی ئەوەی كەگوایە كورد بەخۆشی خۆی نەبووە بەموسوڵمان وەبە ویستی خۆی باوەشی بۆ ئیسلام نەگرتۆتەوە بەڵكو دژی لەشكری ئیسلام جەنگاوەو لەدواییشدا بەزۆر كراوە بەموسوڵمان . ئاشكراشە ئەم قسانە چەند كاریگەرییان لەسەر خەڵكی هەیەوچۆن وایان لێدەكات لەجیاتی ئەوەی شانازی بەئیسلامەوە بكەن و ستایشی پیاوانی ئیسلام بكەن، بەچاوێكی دوژمنانە تەماشای خۆی و لەشكرەكەی بكەن، وەهەر لەچوار چێوەی ئەم هەوڵەدا سود لەزوڵم وستەمی رژێمی بەعس وەردەگرن ودەیانەوێ قەناعەت بەخەڵكی بكەن كەسوپای ئیسلام هەمان رەفتارو ئاكاریان هەبووە بەرامبەر بە خەڵك لەكاتێكدا كەجیاوازی نێوان سوپای ئیسلام وسوپای بەعس و بیرو باوەری ئیسلام وبیرو باوەری بەعسی شۆڤێنی هێندەی جیاوازی نێوان ئەرزو ئاسمانە، وەئەوەندە ئاشكرایە كەبەیەك تێڕوانینی خێرا دەردەكەوێت . ئەوەتا كوردستان نزیكەی (1300) ساڵ لەژێر فەرمانرەوایی ئیسلامدا هیچ داروبەردێكی لەجێی خۆی لانەبرا و هیچ شارو دێهاتێكی تەعریب نەكرا بەڵام لەماوەی (25) ساڵ لە فەرمانڕەوایی بەعسی(سوشیالیستی_عە لمانی) هەرچی شارۆچكەو لادێ هەبوو هەمووی ڕوخێنرا و زۆرێك لەعەشیرەت وتایفەكانی بە زۆر بەعەرەب كران . 3- شێواندن وناشرین كردنی كەسایەتی پێغەمبەر(د.خ) ویارانی و جێنشینانی،كە چەندین كتێبم لەبەردەستە لەهی نوسراو و وەرگێڕراو هەمووی بۆئەم مەبەستەیە. ناشرین كردن وگاڵتە پێكردنەكەش تەنها بەهەندێ هەڵوێست و رەفتاریانەوە نەوەستاوە بەڵكو باڵی كێشاوە بۆناو و شوهرەتیشیان وەكو ئەوەی كەهەندێ كەس لەكۆڕو كۆبوونەوەكانیاندا دەیكەن لەگۆڕینی ناوی صەحابەكان بۆكوردی بە مەبەستی پێكەنین وگاڵتە پێكردنیان . 4- گاڵتە كردن بەچەمكەكانی (فریشتەو جنۆكەو بەهەشت ودۆزەخ وحۆری و ڕیش وحیجاب و....هتد) . 5- گاڵتە كردن بەشەریعەتی ئیسلام وناوزەد كردنی بەوەی كە شەریعەتێكە بۆسەردەمێك ومیللەتێكی ڕەشۆكی و عەشایەری تێنەگەیشتوو دانراوە و بۆئەمڕۆ ناشێ، وەتاوانبار كردنی ئەوانەی بانگەشەی بۆدەكەن بەكۆنەپەرست و وەسف كردنی سەردەمەكانی فەرمانڕەوایی ئیسلامی بەسەردەمی تاریكی و خەڵەفاوی و . هتد . ئەمەش نمونەی ناوێت چونكە رۆژ نییە لەهەندێك لەمیدیاكانی كوردستانەوە بەدەیان جار نەدرێتەوە بەگوێی هاووڵاتیاندا . 6- گومان دروست كردن لەدڵی خەڵكیدا بەرامبەر بەقورئان بەوەی كەدانراوی موحەممەد(د.خ) خۆیەتی ودەسكاری كراوەوگۆڕانكاری تێدا كراوەو هەڵەی تێدایەو لێی لابراوەو . هتد. كتێبی خوێن نامەش بەڵگەیەكە لەسەر ئەم قسەیە. 7- گاڵتە كردن بەڕۆڵی مزگەوت وتاوانبار كردنی بەوەی كە سەرچاوەی توند ڕەوی وتیرۆرو تۆقاندنە وهەوڵی نەهێشتنی كاریگەری لەسەر خەڵك و هاندانی باوكان ودایكان بۆئەوەی ڕێگە لە منداڵانیان بگرن لەچوونە مزگەوت. ئاشكراشە كەمزگەوت شوێنی فێربوونی خوا پەرستی و موسوڵمانێتی و ڕەوشتی ئیسلامییە كەلە هیچ جێگەیەكی تر خەڵك بەو شێوەیە فێری ئەوشتانە نابن . 8- نەهێشتنی دەرس و وانەی مزگەوتەكان و كەمكردنەوەیان لەوتاری هەینی و ڕۆژانی عەسری مانگی ڕەمەزان و ڕێگرتن لەغەیری ئیمامی مزگەوتەكان بەوەی وانە بڵێنەوە یان وتار بێژی بكەن . 9- گۆڕینی زۆرێك لەخوتبەخوێنی مزگەوتەكان و دانانی كەسانێكی سەر بەدەسەڵات یان هێشتنەوەی ئەوانەی كەئاستی زانیارییان نزمە یان كاریگەرییان لەسەر خەڵكی كەمە ودیاری كردنی بابەتی وتارەكانیش بۆیان. 10- گۆڕینی كتێبەكانی پەروەردەی ئیسلامی هەموو ئاستەكانی خوێندنی سەرەتایی وناوەندی وئامادەیی بەشێوەیەك كەنەشارەزایی بەرامبەر بەئیسلام دروست بكات و دڵی قوتابی بەرامبەر خوا وپێغەمبەرو موسوڵمانان وئیسلام سارد و سڕ بكات لەگەڵ ڕاسپاردنی وتنەوەی وانەكانی ئایین بەكەسانی ناپابەند بەڕێنماییەكانی ئیسلامەوە. 11- هەوڵی تێكەڵ كردنی كوڕان وكچان لەهەموو ئاستەكانی خوێندن بێ ڕەچاو كردنی تایبەتمەندییەكانی كۆمەڵگەی كوردەواری و زەرەرو زیانی ئەو تێكەڵاوییە *. 12- هاندانی پەیوەندی ناشەرعی ودەركردنی یاساو ڕێنمایی تایبەت بۆپاراستنی ئەو كەسانەی لەڕێگەی ناشەرعییەوە بەیەك دەگەن و زیاد كردنی ئەو شوێنانەی ئەم جۆرە كارانەیان تیادا ئەنجام دەدرێت و پاراستنیان . ئاشكراشە كەخەڵك ڕووی لەمەشروب خۆری وپەیوەندی ناشەرعی كرد ڕوو لەدین وەردەگێڕێ چونكە ئیسلام وەكو ئایین وڕێبازەكانی تر نییە تەنها لایەنی عەقیدەی مەبەست بێت وكاری بەسەر ژیانی ڕۆژانەی خەڵكەوە نەبێت . (*):لەسەرەتای مانگی (4-2006) دا لەگەرمەی تەنگژەی سیاسی عێراق، پەرلەمانتارێكی كوردستان هاتبووە زانكۆی كۆیەو كۆڕێكی گرتبوو لەسەر هۆكارەكانی لاوازی پەیوەندی نێوان كوڕان وكچان لەزانكۆكاندا . بڕوانن لەو كاتە هەستیارەدا هەموو غەم وپەژارەیەكی پەرلەمانتارێك ئەوەیە كە بزانێ بۆچی كوڕان وكچان پەیوەندیان لاوازە، لەجیاتی ئەوەی لەكێشەی نزم بوونەوەی ئاستی خویندكارەكان بكۆڵێتەوە یان باسی باری سیاسی عێراق بكات كەچی غەمی ئەوەیەتی !. 13- بایەخ دانی لەڕادەبەدەر بەبۆنە نیشتمانی ونەتەوەیی ونێو نەتەوەییەكان وپشت گوێ خستنی بۆنە ئیسلامییەكان بەجۆرێك كە زۆر جار بۆنەیەكی ئیسلامی گەورە وەك لەدایك بوونی پێغەمبەر (د.خ) یان هیجرەتی دێتە پێشەوەو دەكرێتە پشوو بێ ئەوەی باسی لێبكرێت یان خەڵك بزانێت چییە ؟! شایەنی باسە ئەم ساڵ لەناو هەموو بۆنەكاندا زانكۆی كۆیە تەنها ڕۆژی لەدایك بوونی پێغەمبەری نەكرد بەپشووی رەسمی . 14- ڕێگە خۆشكردن بۆبڵاو بوونەوەی هەموو فیكرەو ئایین ومەزهەبێك لە كوردستاندا كەلەگەڵ ئایین ومەزهەبی كورددا جیاوازە بەتایبەتی ئایینی زەردەشتی كەدەیانەوێ كوردی بۆبگێڕنەوە بەبیانووی ئەوەی كەئایینی كۆنی میللەتی كورد بووە بێ ڕوانینە خودی ئایینەكەو بنەماكانی وڕاستی وناڕاستییەكەی، وەكو ئەوەی ئایین سامانێك یان كەلەپورێكی نەتەوەیی بێت نەك بەرنامەیەك بۆبەدەست هێنانی خۆشی وبەختەوەری مرۆڤایەتی لە دونیاو دواڕۆژ دا. 15- هەوڵی گۆڕینی پیتەكانی ڕێنوسی كوردی لەپیتی عەرەبییەوە بۆلاتینی هەرچەند پیتە عەرەبییەكان زیاتر لەگەڵ زمانی كوردیدا ڕێك وگونجاو ترن، ئەمەش بۆئەوەیە كە نەوەی داهاتوو لەقورئان وسەرچاوەكانی تری ئیسلام داببڕن وخەڵكی بەئاسانی لەئیسلام تێنەگەن وفێری نەبن . 16- چەواشە كردنی ئافرەتان وناشرین كردنی هەڵوێستی ئیسلام لەئافرەت وڕەخنەگرتن لەو تەشریعاتەی ئیسلام دایناوە بۆڕێكخستنی پەیوەندی نێوان پیاو و ژن، كتێبی (سیكس و شە رع و زن) نمونەیەكی ئەم هەوڵەیە . 17- ناشرینكردنی ئیسلام لەڕێگەی زنجیرە تەلەفزیۆنییەكانەوە بەتایبەت ئەوانەی لەم ماوەی دواییەدا پیشاندران كەهەموو هەوڵێكی ناشیرین كردنی پیاوی دیندارو حاجی وتۆمەتبار كردنیان بەڕەزیلی و چاوچنۆكی ودڵ و زمان پیسی ومامەڵە ڕەقی و. هتد لەبەرامبەر ئەوەشدا پیاهەڵدان بەشان وباڵی پیاوی مەشروب خۆرو نیشاندانیان لەشێوەی پیاو چاكی دەست ودڵ جوان وخۆش مەعشەری لێبوردەو. هتد. هەروەها هاندانی لاوان بۆدڵداری و عەشق بازی بێ گوێدانە ئاكامە نەخوازراوەكانی ئەو پەیوەندییانە .باشترین بەڵگەش زنجیرە تەلەفزیۆنی ئاریایە كە زۆر بە ڕاشكاوی هێرش دەكاتە سەر مەلاو مامۆستای ئایینی و هەرچی قسەی نەشیاو هەیە پێیان دەڵێت . 18- پێداگرتن لەسەر هێشتنەوەی زاراوەی (ئەنفال) وبەناشرینیش بەمەبەستی ناشرینكردنی ئیسلام، لەكاتێكدا كەباش دەزانن ئەوەی حكومەت كردی زاراوەی ئەنفالی ناسەپێ بەسەردا، چونكە ئەوەی ئەوان جینۆسایدو بێسەرو شوێن كردنی پیاو و ژن ومنداڵ وزیندە بەچاڵ كردنیان بوو، بەڵام (ئەنفال) بریتییە لەودەستكەوتانەی كەلە شەڕی نێوان موسوڵمانان وكافراندا چنگ دەكەوێت . من دڵنیام كە لێپرسراوان ئەم ڕاستیە دەزانن ودەشزانن كەسیاسەتی حیزبی بەعسی عەلمانی وابوو ناوی صەحابەو بۆنە ئیسلامییەكان هەڵبژێرێت بۆچەك وزیندانی وهەڵمەتە سەربازییەكانی بۆسەر كوردستان وناوی ئیمامەكانی شیعە وەكو حوسێن وعەباس بنێت لەو موشەكانەی دەیناردە سەر ئێران، یەكەم بۆڕق هەڵساندنی خەڵك لەوناوانەو دووەم وەك ئازاردانێكی دەروونی بۆیان .لەهەمان كاتیشدا هەموو پرۆژە بونیات گوزارییەكانیشی بەناوی خۆیەوە ناودەنا وەك نەخۆشخانەكانی صەددام وشارۆچكەی صەددام و پرۆژەیئاودێری صەددام و. هتد كە ئەم ناوانەش هەمووی لە لایەن سەركردایەتی كوردییەوەگۆڕرا بۆ ناوی تری وەكو ئازادی و ڕزگاری و. هتد بەڵام بەنیسبەت هەڵمەتەكانی جینۆسایدەوە نەك هەر ناوەكە وەكو خۆی دەهێڵرێتەوە بەڵكو هەوڵ دەدەن هەمیشە وشەی بەدناوەكانیشی پێوە بلكێنن و بڵێن (ئەنفالە بەدناوەكان)!. 19- دژایەتی كردنی ناوی ئیسلامی بەبیانوی ئەوەی كەناوی عەرەبین. 20- ڕێگەدان بەهەندێ كەسی ناحەز بەدین بیرو بۆچونی دژ بە ئیسلام بیرو بۆچونی خۆیان بڵاو بكەنەوە لەڕێگەی میدیاكان و وەزارەتەكانی ڕۆشنبیری و پەروەردەو خوێندنی باڵا و هتد . 21- قواستنەوەی هەڵەیئیسلامیەكان یان هەركەسێك بەناوی ئیسلامەوە شتێكی نەگونجاو بكات بۆهێرش بردنەسەر ئیسلام وناشرین كردنی وەك مەسەلەكەی شێخ زانا كەتەنها لەبەر ئەوەی ناوی شێخی لەخۆی ناوە یان ناوی خۆی ناوە ئیسلامی هەموو ڕۆژێگ باس دەكراو دەوروژێنرا لە كاتێكدا كە سادەترین كەس دەزانێت ئەوشتانەی دراونەتەپاڵی هیچی لەئیسلامدا ڕێی پێنەدراوەوحەرامەو گوناهی گەورەیە وەكو نێربازی وئیغتیصابی ئافرەت وكوشتنی كەسانی بێتاوان ودزی وجەردەیی ومەشروب خۆری و. هتد. لەجیاتی ئەوەی هەڵوێستی ڕاستەقینەی ئیسلام لەوشتانە بخرێتە ڕوو و بە خەڵكی بگوترێت كەئەم ئایینە دوورە لەم جۆرە كەسانە و لەم جۆرە كردەوانە، كەچی پێ لەسەر ئیسلامییەتی شێخ زانا دادەگرن ودەیانەوێ وا بیهێننە بەرچاوی خەڵكی كەئەمانە گروپێكی ئیسلامین سەرەڕای ئەوەی كەزۆرێك لەهاوكارەكانی كەسانی سەر بەحیزبەكانی تر بوون وەخۆشی پەیوەندی لەگەڵ گەورە بەرپرسانی حیزبی وحكومیدا زۆر بەهێز بوو وەدەرگای بۆواڵا بوو بچێتە لای هەر بەر پرسێكی حزبی و حكومی!.ئەگەر ئەو كردەوانەی بەناوی حزبێكەوە بكردایە كەهەرچەند ئەوحزبە مەسەلەی مەشروب خۆری و زینا و نێربازی بەلاوە ئاسایی بێت كەچی یەكسەر بێبەرێتی ئەو حزبەیان لەوجۆرە كەسانەو لەوجۆرە رەفتارانە ئاشكرا دەكرد!.ئەی بۆچی بۆ ئیسلام كەسەر تاپای كردەوەكانی ئەوگروپە دژی رێنماییەكانیەتی و گوناهی گەورەن و حەرامن ئاوهاشتێك نەكراو ناكرێت ئەگەر مەبەست ناشرین كردنی ئیسلام نەبێت بەدەستی ئەنقەست؟. 22- بانگهێشت نەكردنی پسپۆرانی ئایینی بۆقسەكردن لەسەر ئەوشتانەی بەناوی ئیسلامەوە دەكرێت بۆئەوەی ڕا و هەڵوێستی ئیسلام لەوشتانە بخەنەروو، بەپێچەوانەوە ئیكتفا دەكەن با بانگهێشت كردنی كەسانی چەپ و عەلمانی و ئەنجامدانی گفتوگۆ لە نێوان ئەو كەسانەداو ئەوانیش بەئارەزووی خۆیان و بەبێ مەقەستی چاودێر شتەكان تێكەڵ دەكەن و بەراست و چەپدا هێرش دەكەنە سەر ئیسلام وهەوڵی ناشیرین كردنیدەدەن. 23- بایەخ نەدان بە مزگەوتەكان بەتایبەت لەڕووی خزمەت گوزارییەوە، مزگەوتێك نابینی كۆندشن و سپلتی تێدا بێت یان موەلیدەیەكی كارەبای گەورەی بۆ دابین كرابێت لە لایەن دەوڵەتەوەتوانای كار پێ كردنی ئەو جۆرە دەزگایانەی هەبێت لە كاتێكدا كەدائیرەو دەزگای دەوڵتی نییە موەلیدەی گەورەی بۆ دابین نەكرابێت، ئەمەش ئەگەر نەشچێتە خانەی دژایەتی كردنی ئیسلامەوە دەچێتە خانەی بێ نرخ تەماشاكردنی ئیسلام و پەرستگاكانی ئیسلامەوەبە پێچەوانەی پەرستگای ئایینەكانی تر كە زۆر لەوە زیاتر خزمەت دەكرێن .شایانی باسە رۆژانی هەینیش كە كاتی كۆ بوونەوەی موسڵمانانە وتەنانەت لە كاتی خوتبەو نوێژی هەینیشدا كارەبا بۆ مزگەوتەكان دابین ناكرێت، نەك هەر ئەوەندەش بەڵكو ساردترین شوێن لە زستان وگەرمترین شوێن لە هاویندا مزگەوتەكانن.! 24- سنوور دانان بۆ كردنەوەی مزگەوت لە كوردستاندا، بە واتایەكی ڕوونتر: ڕێگە گرتن لە كردنەوەی مزگەوت ئەویش لە ڕێی دانانی مەرجی قورس و نالۆژیكی بۆ كردنەوەی مزگەوت وەكو ئەوەی كە هیچ مزگەوتێك كە ئێستا بەدوا دەكرێتەوە نابێ ڕووبەرەكەی لە هەزار مەتریدوجا كەمتر بێت، ئاشكرایە كە بەدیهێنانی ئەم مەرجە بۆ خێرۆمەندان زۆر ئەستەمە چونكە ئەو كاتە دەبێ ئەو خێرۆمەندە پێنج پارچە ئەرزی بە تەنیشت یەكەوە دەست كەوێت،ئەم كارەش زیاتر لە توانای حكومەت ولێپرسراوانی حكومیدایە كە خۆیان پێی هەڵناسن بە بەڵگەی ئەوەی كە هیچ كۆمەڵگەیەكی نیشتەجێ كە دەوڵت دروستی دەكات لە نەخشەكەیدا دروستكردنی مزگەوت یان شوێنی مزگەوتی تێدا نییە.!بەڵگەیەكی تر ئەو بڕیارەی كە لەم دواییەدا بەسە ر ئە نجومە نی باریزكاكانی هە ر سی باریزكای دهوك و هە ولیرو سلیمانی دا بڵاو كرایەوە كە تا ساڵی 2050 ز نابێ هیچ مزگەوتێكی تر لە كوردستاندا دروست بكرێت .شایانی باسە %99 ی مزگەوتەكانی كوردستان كە دوای ڕاپەڕین دروست كراون هی ئەو سەردەمەن كە بزوتنەوەی ئیسلامی هێزی هەبوو وە لایەنە دەسەڵاتدارەكان نەیاندەتوانی دەست بێننە ڕێگەیان و رابیتەو ئیغاسەی ئیسلامیو جە معیە ی سە لا می خیرخوازی بە ئازادی ولە ژێر سێبەری بزوتنەوەدا مزگەوتیان لە شاروشارۆچكەكانی كوردستاندا دروست دەكرد و چالاكی جۆراوجۆریان ئەنجام دەدا. 25- هەنگاوێكی تر كۆنگرەی بەرەنگاربوونەوەی ئیرهاب و تیرۆر بوو كەوەزارەتی رۆشنبیری گرتی!.ئەوكۆنگرەیەی كەبەشێوەیەك بەڕێوەبرا لەهیچ شانۆ گەرییەكدا بەرێوەناچێت . ئەوكەسەی سەرو كاری كۆبونەوەكانی كرد كەسێكی بەر پرس بوو، عەلمانییەكانی لەهۆڵێكدا كۆكردبویەوە و مەلاكان و ئیسلامییەكانیشی لەهۆڵێكی تردا، هەریەكەو بەجیا گفتوگۆ لەسەر مەسەلەكە لەنێوانی خۆیاندا بكەن، شێخ موحسینی موفتی دەربارەی چۆنێتی بەرێوەچوونی كۆنگرەكە وتی : ئەوەی ڕوییدا ئێمەبەجیا لەهۆلێكدا گفتوگۆمان لەنێوان خۆماندا دەكرد وەكو ئەوەوابوو كەخورما ببەی بۆخاڵس !.لەوەش سەیرتر دوای تەواو بوونی دانیشتنەكان ئیزنیمەلاو ئیسلامییەكانیان دابوو بەبیانووی ئەوەی كە كۆبوونەوەكان تەواو بوون بۆئەوەی لەنێوان خۆیاندا دەنگدانەكە ئەنجام بدەن، كاتێك بینییان هەندێك لەوانە هەر ماونەتەوە دەنگ دانەكەیان دواخست تاكاتی نوێژی هەینی هات و مامۆستا و ئیسلامییەكان چوون بۆ نوێژی هەینی، لەوكاتەدا دەنگدانەكەیان ئەنجامدا و بەكۆی دەنگەكان پەسەند كرا !. ئەگەر تەماشای ناوەڕۆكی بڕیارەكانی كۆنگرەكە بكەی گومانت نامێنێت لەوەی كە بۆئەوە دانراوە كەنەك هەر ڕێگە لە هەموو چالاكییەكی ئیسلامی بگیرێت لەكوردستاندا بەڵكو ڕێگە لەدینداریش بگیرێت . ئەمانە هەندێكن لەوڕێگایانەی گیراونەتە بەر بۆ لە ئیسلامكردنی كورد، ئیتر ئەگەر دوای ئەوە كەسێك هەبێت بڵێت ئیسلام هیچ مەترسییەكی لەسەر نییە یان هیچ كێشەیەكی نییەلەكوردستاندا ئەوكەسە یاناشارەزایە بەئیسلام یان موسوڵمانێكە ئاگای لەدونیا نییە و نازانێ چ باسە وەیا كەسێكە حەز بەو كارە دەكات یان خۆی بەشدارە تێیدا وە یان كەسێكە ئەو شتانە دەزانێت بەڵام لە بەر بەرژەوەندییەك نكۆڵی لێدەكات . ئەوانەی پرۆژەكەیان گرتۆتە ئەستۆ : لە راستیدا ئەوەی هانی ئەم پرۆژەیە دەدات و زەمینە سازی بۆ دەكات و ئاسانكاری بۆدەكات و نەخشەی بۆ دەكێشێت لایەنی دەسەڵاتدارە لەڕێگای دامودەزگاكانی دەوڵەت و حیزب و ڕێكخراوە پیشەیی و جەماوەریەكان و وەزارەتی ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن و پەروەردەو خوێندنی باڵا و سەنتەرەكانی چالاكی ژنان و گەنجان و دەزگاكانی راگەیاندن لە رۆژنامەو گۆڤارو تەلەفزیون و سەتەلایت و كۆڕو سێمینارەكان و تۆڕی ئینتەرنێت و تەنانەت وەزارەتی ئەوقافیش!. بەكورتی زۆربەی دامودەزگاكان بەشدارن لەم پرۆسەیەدا لە گەڵ خەفە كردنی دەنگی بەرامبەر و تەسك كردنەوەی مەودای جوڵانەوەی .. ئەوانەیشی كە راستەوخۆ هەڵدەستن بە ئەنجامدانی ئەم كارە بەپلەی یەكەم بریتین لە كۆنە چەپەكان و ماركسیەكان، ئەوانەی كە لەماركسییەت تەنها دژایەتی ئایین و ئەو بەها ئەخلاقی و كۆمەڵایەتییانەی لە ئایینەوە سەرچاوە دەگرن بۆماوەتەوە. ماركسییەت لەبنەڕەتدا بۆ دژایەتی كردنی سەرمایەداری و نەهێشتنی چینایەتی هاتە كایەوە و دژایەتی كردنی ئایین و ڕەوشت شتێكی لاوەكی بوو لەبەرئەوەی كە بەیارمەتیدەرو ڕێخۆشكەریان دەزانی بۆ چەوسانەوەی چینایەتی.بەڵام پاش هەرەس هێنانی بلۆكی رۆژهەڵات بەرامبەر بەئەمریكاو سەرمایەداری ماركسیەكان 180 پلە ئاڕاستەی خۆیانیان گۆڕی و چوونە پاڵ پڕۆژە ڕۆژئاواییەكە و بوون بەهاوكاری ئەمریكا، بەڵام هەڵوێستیان بەرامبەر بە ئایین و بەهاكان نەگۆڕاهەرچەند سەرانی ئەمریكا لە مەسیحییە پارێزگارەكانن كە لە هەموو مەسیحییەكانی تر پابەندترن بەئایینی مەسیحییەوە. ئەگەر بمانەوێت كاریگەری ماركسییەت لەسەر ئایین و ڕەوشت و بەهاكان باس بكەین زۆری دەوێت بەڵام ئەوەندە بەسە كە بزانین هەرچی بێ دینی و بێرەوشتی و بەڕەلڵاییەك (لادانێك) دەبینی لەوڵاتانی ئیسلامیدا بەپلەی یەكەم ئەوان لێی بەرپرسیارن.( ئەمە ئەوە ناگەیەنێ كە خەڵكی تری بێ دین وناپابەند بە ئیسلامەوە نەبوون بەڵكو بە هەمیشەیی زۆر و كەم هەبوون بەڵام قەت نەبووە وەكو ئەمانە گاڵتە و سوكایەتی بە خواو پەیامبەران وقورئان و ڕۆژی دوایی و چەمكەكانی ئیسلام بكەن وشانازی بە بێ دینییەوە بكەن بەڵكو دانیان بە كەم تەرخەمی خۆیاندا ناوەوخۆیان بە شەرمەزار زانیوە بە پێچەوانەی ئەم ماركسییانەی كە نەك هەر شانازی بە بێ دینییەوە دەكەن بەڵكو بانگەشەشی بۆ دەكەن). زۆربەی ئەوانەی خۆیان بە لیبرالی دەزانن ڕۆژێك لە ڕۆژان بە بیرۆكەی ماركسییەت جۆش كراون. ئەم قسەیە ئەگەر بۆ سەرجەم جیهانی ئیسلامی بە تەواوی ڕاست نەبێت بۆ كوردستان وایە، ئەوەتا بەرد لە سەر هەر یەكێك لە مانەی كە دژایەتی ئیسلام دەكەن لە كوردستاندا هەڵدەیتەوە دەبینی رۆژێك لە رۆژان ماركسی بووە،هەرچەند ئەمرۆ بۆ دژایەتی كردنی ئیسلام پەنا دەبەنە بەر شتی تر، نەك مەسەلەی بوون ونەبوونی خوا، وەكو بیرۆكەی ناسیۆنالیستی ومەسەلەی سەربەستی ئافرەت ومۆدێرنیزمی وهتد لەودروشم و شتانەی بەكاری دێنن بۆ گەیشتنە مەبەست. من زیاتر قسەم لە سەر ئەم كۆمەڵە نووسەرەیە كەناوی خۆیانیان ناوە رۆشنبیر و ئاخێنراونەتە ناو دەزگاكانی ڕاگەیاندن و وەزارەتەكانی رۆشنبیری و پەروەردە و خوێندنی باڵاو لەوێوە ژەهرەكانی خۆیان دەڕێژن. ئەمانە كۆمەڵێكن هاوكار بەیەكەوە و بۆ یەكتری دەسەننەوە، ئەمیان شتێك دەنوسێت یان وەریدەگێڕێتە سەر زمانی كوردی ئەوی تریان پێشەكییەكی بۆ دەنوسێت وبە شان وباڵیدا هەڵدەدات و وەسفی دەكات بەوەی كە تا ئێستا لێكۆڵینەوەی وا زانستی و ئینصافانە بەكوردی نەنوسراوە، وەكو ئەوەی هەرچی ناحەزانی ئیسلام دەربارەی ئیسلام نوسیبێتیان هەمووی زانستیو بێلایەنانەیە،لە كاتێكدا نە نوسەر كەسێكی ناسراوە بەوەی كە كەسێكی بیرمەند بێت وە نە كاكی پێشكەشكار. ئەمەش وات لێدەكات گومان ببەیت بەوەی كە ئەم جۆرە كەسانە دەستێكیان لە پشتەوە بێت و یارمەتییان بدات یان نەخشەیان بۆ بكێشێت، هەرچەند لە پێشەكی زۆرێك لە كتێبەكان وناوەڕۆكی هەندێكیاندا بە بەرگری كردنیان لە جولەكەو تۆمەتباركردنی ئیسلام بەوەی كە قەسابخانەی بۆ دروست كردون دەردەكەوێت كە چ دامودەزگایەكیان لە پشتەوەیەو كێ دەیانجوڵێنێت. ئەوەی ئەمرۆ لە كوردستاندا دەنوسرێت وبڵاو دەكرێتەوە دەربارەی خواو قورئان وپەیامبەر و چەمكەكانی ئیسلام شتێكی تازە نییە بەڵكو لە مێژە دەستی پێ كردوە و ئەو بوارانەی كە دوژمنان وناحەزانی ئیسلام لە سەری نوسیویانە هەمووی بڵاو كراوەتەوەو وەڵامیش دراونەتەوە و نوسەرە ئیسلامییەكان بە ڕەگ و ڕیشەی ئەو رەخنانەدا چونەتە خوارەوە و هەمویان پوچەل كردۆتەوە و پاڵنەرەكانی پشتەوەی هەموو ئەو رەخنەو رەخنەگرانەیان خستۆتە ڕوو و ئاشكرایان كردووە بۆخەڵكی، تەنها ئەوەندە هەیە كە ئەو جۆرە نوسین و رەخنانە نەگەیشتونەتە كوردستان ولە ناو كورددا بڵاو نەبونەتەوەو نەزانرابون،ئیتر ئایا لە بەر ئەوەیە كە كورد لەو ماوەی ڕابردووەدا زیاتر خەریكی ململانێی نەتەوەیی بوو یان نەبوونی ئازادی بوو وەیا كەمی ململانێی فكری و ئایدیۆلۆژی بوو لە كوردستاندا وە یا ململانێی سیاسی و چەكداری بوو كە پشكی سەرەكی بەر كەوتبوو و ئەوانی تری بە شێوەیەكی كاتی شاردبوویەوە ... ئەوەی راستی بێت لەپێش ڕاپەڕیندا نەبوونی ئازادی ڕۆڵی هەبوو بەڵام پاش ڕاپەڕین شەڕی ناوخۆ و بوونی هێزێكی ئیسلامی چەكداری ڕێگربوون لەبەردەم دەركەوتنی ئەم جۆرە گوتارە . بەڵام دوای تێكشكانی ئەو هێزە چەكدارییە ترسەكان ڕەوینەوە و هەوڵەكان بۆ ڕوخاندن و لە ڕیشە دەرهێنانی ئەو بناغەیەی ئەوهێزە ئیسلامییە چەكداری و تەوژمە ئیسلامییە سیاسیەی لەسەر دروست بوو بوو وەگەڕخران . هەندێك پێیان وایە ئەم هێرشە بۆ سەر ئیسلام كاردانەوەیەكە بۆ ئەو ماوەیەی شەڕی نێوان چەكدارە ئیسلامییەكان و لایەنەكانی تر و ئەو وێنە ناشرینەی هەندێك لەو ئیسلامییانە نیشانیانداوە لەوماوە ڕابردووەدا. وەیا كاردانەوەیەكە بۆ ئەو ستەمەی ڕژێمی ناسیۆنالستی شۆڤێنی عەرەبی دەیكرد بەرامبەر بە كورد لە ژێر ناو و زاراوەی ئیسلامییدا وەكو ناونانی بەندینخانەكان و هێزەكانی سوپا و هەڵمەتەكانی بێ سەروشوێن (جینۆساید) كردن بەناوی ئیسلامیی وەكو بەندینخانەی خالید و هێزەكانی صدیق و فاروق و هەڵمەتەكانی ئەنفال و هتد.... من لەكاریگەری ئەم دوو هۆكارە كەم ناكەمەوە، بەڵام هۆكاری سەرەكی بەلامەوە ئەو بیرو بۆچوونە چەپی و ماركسییە بوو كە هەندێك لەسەركردەكانی حزبە كوردستانییەكان هەڵیان گرتبوو وەئەو ڕێبازە ماركسییە بوو كەدەیانویست لەڕێگەیەوە كورد ڕزگار بكەن، ئەم ڕێبازەی كەخۆی لە خۆیدا دژی ئاین و بەهائەخلاقییەكانی ناو ئەو كۆمەڵگانەیە كەكاریگەری ئایینیان لەسەرە بەتایبەتی ئیسلام . بەڵگەشم لە سەر ئەم قسەیە رەفتار و هەڵس وكەوتی هەندێ لە ئەندام وكادیری هێزە كوردستانییەكان (بتایبەت چەپەكان) بوو لە سەرەتای هەشتاكاندا كە هێشتا نە دێهاتەكان راگوێزرابونەوە و نە كیمیا باران كرابووین و نەش ئەنفال كەچی ئەمانە مزگەوتەكانیان دەكردە بنكەو بارەگاو تێیدا دەخەوتن وڕێگەی خەڵكیان نەدەدا نوێژیان تێدا بكەن وقورئانیان دەدڕاند وئاگریان پێدەكردەوە و بە بەرگی قورئانەكان ئاگریان خۆش دەكرد و سوكایەتییان بە میحرابەكان دەكرد و دەیان شتی تری لەو بابەتە كە خەڵكی لادێكان شایەتن لە سەری . كەواتە ئەم لایەنانە پێش ئەوەی حزبی بەعس دەست بەو كارانە بكات هەڵوێستی دژ بە ئیسلامیان هەبوو وە لە بەرنامەیاندا بوو ئیسلام لە ناو كورددا نەهێڵن و خۆیان وتەنی بیكەن بەو دیوا، وە ئەوەی كە حزبی بەعس كردی یان ئەو شەڕە ناوخۆییانەی لە گەڵ بزوتنەوەو تەوحید و ئەنصاردا و ئەو مومارەسە هەڵانەی ئیسلامییەكانبە گشتی كردیان زەمینە خۆش كەرێك و یاریدەدەرێك بوو بۆیان بۆ ئەوەی جەماوەر ڕەش بین بكەن بەرامبەر بە ئیسلام و هانیان بدەن لێی . سەرەتا قسە لە سەر لایەنە ئیسلامییەكان دەكرا، وەڵام دانەوەی ئەو تۆمەت وتۆمەتانە كەوتبوە ئەستۆی ئەو لایەنانەی هێرشیان دەكرایە سەر هەرچەند لەراستیشدا مەبەست ئیسلام بوو چونكە رقی ئەو لایەنانە لە ئیسلامیشە نەك تەنها لە ئیسلامییكان بەڵگەش ئەم نوسینانەیە كە لەم دواییەدا دەرچوون وئەو هێرشە بێوچانەی دەكرێتە سەر مێژوو و چەمكەكانی ئیسلام، لەگەڵ ئەوەشدا وەڵامدانەوەیان بەپلەی یەكەم لەسەر ئەو ئیسلامییانە بوو . بەڵام ئێستا كەتیرەكە ڕاستەوخۆ ئاڕاستەی ئیسلامكراوە، پێویست دەكات لەسەر هەرچی دڵسۆز و قەڵەم بەدەست و خاوەن هیزری ئیسلامی هەیە ڕا بداتە مەیدان و مەسئولییەتی بەرگری كردن لەم ئایینە پیرۆزەی خودا پێی بەخشیوین بگجرنە ئەستۆ و ڕاستییەكانی ئیسلام و شێواندن و چەواشە كارییەكانی دوژمنانی ئیسلامیش بۆ میللەتی كورد ئاشكرا بكەن . دوژمنانی ئیسلام شەڕی سەربازی و بەگژا چوونی سەربازییان لەگەڵ موسوڵماناندا تاقی كردەوە وەكو شەڕەكانی هەڵگرانی خاچ و ئیستعماری نوێ كەیەكەمیان زیاد لە دوو سەدەی خایاند و دووەمیشیان نزیكەی سەدەیەك بەڵام سەركەوتنیان بەدەست نەهێنا، بۆیە ڕوویان كردە شەڕی فكری و ئایدیۆلۆژی بەو ئاواتەی ئەوەی كە لە بواری سەربازیدا بەدەستیان نەهێنا لەم بوارەدا بەدەستی بێنن . ئەم هێرشەش زیاد لە سەدەیەكە دەستی پێكردووە سەرەتا لەڕێگەی قەشە و ڕۆژهەڵات ناسەكانەوە و پاشان لەڕێگای ئەو موسوڵمانانەی لەسەر دەستی خۆیان پێیان گەیاندن و دواتریش لە ڕێگای ئەو دەسەڵاتەی هەیان بوو سەركردایەتی ئاییندەی سیاسی و هزری و ڕۆشنبیری و پەروەردەیی ئەم میللەتانەیان لێ پێك هێنان و دوای خۆیان دەسەڵاتیان دایە دەستیانەوە بەو هیوایەی كە ئەگەر لەڕێگای بزافە ڕزگاری خوازەكانی ئەو سەردەمە كە ئیسلام ئاڕاستەی دەكردن لەدەرگاوە كرانە دەرەوە ئەم سەركردانە لەپەنجەرەوە بیانكەنە ژوورەوە . بەڵام پێدەچێ (هەرواشە) ئەم هەوڵەشیان وەكو ئەوانی پێشو بە فێڕۆ بچێت،شایەتیش بارودۆخی ئێستای جیهانی ئیسلامییە كە تێیدا وردە وردە لایەنە عەلمانییەكان دەبێزرێن لای خەڵكی ولایەنە ئیسلامییەكان سەرەڕای ئەو هەمووفشارە سیاسی وئیعلامی وكۆمەڵایەتی وئابورییەی لە سەریانە هەر بەرەو پێشتر ئەچن وخەڵكی زیاتر روویان تێ دەكەن. ئەمەش شتێكی چاوەڕوان نەكراو نییە چونكە ئەو بەرنامەیەی رۆژئاوا پێیەتی جگە لە بەدەست هێنانی خۆشی ورابواردنی جەستەیی هیچێكی تری پێ نییە بۆ رۆح ودەروونی مرۆڤایەتی كە بە پلەی یەكەم بەمەیان بەختەوەر دەبێت نەك بە تێر كردنی ئارەزووە جەستەییەكان .جگە لەوەی كە رۆژئاوا خۆی ئەمرۆ لە زۆنكاوی بێ رەوشتی وئیباحییەت ولادانی سێكسی وتلیاك خۆری وهەڵوەشانەوەی خێزان وبڵاوبوونەوەی سەدان نەخۆشی دەروونی وسێكسی و ئەخلاقیدا گەوزاوەتەوەونازانێ چۆن خۆی لێ دەرباز بكات. زۆر بەدڵنیاییەوە دەیڵێم و حەزیش دەكەم دڵسۆزان و غەمخۆرانی ئیسلام دڵنیا بكەمەوە لەوەی كە دوژمنانی ئیسلام لەم خولەشدا شكسن دێنن و بە هیچ ئەنجامێك نابن، بەڵكو ئەنجامی كارەكەیان پێچەوانە دەبێتەوە ((ان الژین كفروا ینفقون أموالهم لیصدوا عن سبیل الله فسینفقونها پم تكون علیهم حسرە پم یغلبون . والژین كفروا الی ربهم یحشرون )) . ئەمەش لەبەر ئەوەی كە ئیسلام لە كەشو هەوای ئازاد و لە ڕووبەروبوونەوەی هزریدا زیاتر گەشە دەكات چونكە لەسەر بناغەیەكی پتەو لەعەقیدە و بیر و بۆچوونی ڕاست وەستاوە كەهیچ ڕێبازێكی تر نەتوانێت خۆی بگرێت بەرامبەری، بەڵگەش لەسەر ئەم قسەیە زۆرە تەنها ئاماژە بۆ دوانیان دەكەم : یەكەم : ژمارەی موسوڵمانان لەپاش گرێبەندی ئاشتی حودەیبییە تا فەتحی مەككە كە دەكاتە دوو ساڵ دە هێندەی ئەو هەموو ساڵەی پێشوو كە دەیكرد (19) ساڵ زیادیان كرد . دووەم : دان پێدانانی هەموو چاودێران بەوەی كە ئیسلام لەهموو ئایینێك و بیرۆكەیەكی تر خێراتر و ئاسانتر بڵاو دەبێتەوە بەتایبەت لەم سەر دەمەدا . هۆكارێكی تر كە یارمەتی پوچەڵبوونەوەی پڕۆژەی لە ئیسلام كردنی كورد دەدات خودی ئەوكەسانەن كەبەو پڕۆژەیە هەڵدەستن، چونكە گەر هەمووشیان نەبێت زۆربەی هەرە زۆرییان كەسانی هەلپەرست و نەفعین و بەرد لەسەر هەركامێكیان هەڵدەیتەوە كۆمەڵێك بۆگەنی لێدەر دەكەوێت. باسی مافی ئافرەت دەكەن و رەخنە لە فرە ژنی دەگرن كەچی خۆیان زیاد لە یەك ژن دێنن و مافی ژنەكانیان پێشێل دەكەن وخیانەتی زەوجی دەكەن و ژێراو ژێر پەیوەندی ناشەرعی لەگەڵ دەیان ئافرەتدا دەكەن . باسی نیشتمان پەروەری و نەتەوە پەروەری دەكەن كەچی هەركامیان دەسەڵاتێك پەیدا دەكات دزی و ناحەقی دونیای پێدەكات و بۆ بەرژەوەندی تەسكی خۆی و كەسوكار و دار و دەستەكەی بەكاری دێنێت . باسی سەروەری یاسا دەكەن كەچی خۆیان پێش هەموو كەسێك و بە رۆژی نیوەڕۆ یاسا پێشێل دەكەن و هیچ حیسابێكی بۆ ناكەن . باسی دیموكراسی دەكەن كەچی بە نهێنی وبە ئاشكرا خەریكی تەزویر و كڕینی دەنگ و تۆقاندنی خەڵكی و نەیارەكانن، و كو ئەوەی جیاوازی نێوان دیموكراسی و تاك رەوی ئەوە بێت ئەمیان لەرێگەی هێزەوە هەڵكوتێتە سەر كورسی وئەوی تریان لە رێگەی هێزەوە ئەنجامی هەڵبژاردنەكان بگۆرَێت،واتە دیموكراسییەتەكەی تاكرەەوییەكی تەزویرەوزیانیشی لەو زیاترە چونكە رەوشت ودەروونی خەڵكی تێك دەدات وتەزویر كردن دەكاتە شتێكی زۆر ئاسایی وای لێ دێت لە هەموو بوارەكانی ژیاندا بەكار بهێنرێت . هەر پرۆژەیەكی ئابورییان دەدەیتە دەست جارێپێش هەموو شتێك بیر لەوە دەكەنەوە چەندی لێ بخۆن وچەندی لێ گل بدەنەوە بۆ خۆیان. دەیانكەیتە لێپرسراوی رێكخراوە پیشەیی و رۆشنبیری و جەماوەرییەكان پڕی دەكەن لە فەسادی ئیداری و ئەخلاقی و ماڵی و هتد. ئەمەش سەیر و چاوەڕوان نەكراو نییە چونكە زۆربەی ئەو جۆرە كەسانە خەڵكانێكی هەلپەرست و بە مەبەستی خۆ پێگەیاندن و گیرفان پڕ كردن و رابواردنی خۆیان ئەو پۆستانە وەردەگرن و ئەوەی لە خەیاڵیاندا نەبێت میللەت و نیشتمانە . كەواتە لە ململانێیەكدا لە نێوان ئیسلام كە هێزەكەی خۆییە و لە ڕاستییەكەیدایە و دوژمنانێ كە هێزەكەیان دەرەكییە سەرئەنجام هەر بۆ یئسلام دەبێت سبەینێش بۆ چاوەڕوانانی نزیكە..
نێردراوه‌ له‌:  Saturday, August 02, 2008
سیامه‌ند حه‌مه‌ شه‌ریف-برادفۆرد
 سڵاوتان لێبێ‌ یه‌كگرتوو وه‌ك هه‌موو حیزبه‌كانی‌ تری‌ كوردستانه‌‌و جیاواز نییه‌ ئه‌بێ‌ هه‌تا هه‌تایه‌ هه‌ر ئه‌و رابه‌ره‌ی‌ هه‌بێ‌، هه‌ر كه‌سێك بیر له‌گۆڕینی‌ بكاته‌وه‌ ئه‌وا یه‌كگرتوو تووشی‌ دابه‌ش بوون ئه‌بێ‌، حیزبێكی‌ سیاسییه‌‌و وشه‌ی‌ ئیسلامیشی‌ ته‌نها ناوه‌.
نێردراوه‌ له‌:  Monday, May 26, 2008
ئیسحاق سه نگه سه ری‌
 ویرای‌ ده‌ست خوشی بو سایتی‌ سبه‌ی‌ 1- پێم وایه بێ چه‌كی‌ و مه‌ده نی‌ بونی‌ یه كگرتوی‌ ئیسلامی‌ ئه زمونیكی‌ جوانی‌ پێشكه‌ش به كومه‌ڵگه‌ی‌ كوردی و پارته سیاسیه كانی‌ كوردستان كرد بویه بیویسته سه ر جه می‌ بارته كوردیه كان به كه وره و بجوكیانه وه سود له ئه زمونی‌ یه ككرتو وه ربكرن به تایبه تی‌ هه ردو بارتی‌ ده سه لاتدار بارتی‌ و یه كیه تی‌ (كه تا ئیستا سودیان لی وه ر نه كرتوه به لكو زور دژیشی وه ستاون) 2- ده رباره ی‌ بونی‌ ئافره ت له ناو ریزه كانی‌ یه كگرتو به لكه ی‌ بونی‌ ئازادی‌ ته واوه بو ئاقره ت به بیجه وانه ی‌ پارتی‌ و یه كیه تی‌ كه پرو پاگه نده ی‌ زور بو مافی ئافره ت ده كه ن و وه كو پیویستش نه ریكه یان بی ده دریت و نه تواناشیان هه یه ئه مه به ڵگه ی‌ توانایی‌ ئافره تی‌ ناو یه كگرتوه له كه ل باوه رو تونای‌ سه ر كردایه تی‌ یه ككرتو بو ئافره ت و كیشه ی‌ ئافره ت كه تاكه حیزبیكی‌ كورییه ئافره تیایدا ببیته ئه ندامی مه كته بی سیاسی و سه ركردایه تی‌ 3- هه لبزاردنه وه ی‌ صلاح الدین محمد بها‌والدین به لكه ی‌ سه ر كه وتوی‌ و لیهاتوی‌ خویه تی‌ وئه‌مه‌ هه‌مان ئه‌زموونی‌ دووباره‌ بووه‌ی‌ حیزبه‌كانی‌ تری‌ كوردستان نییه‌ جونكه دیاره كه باوانی‌ یوسته كه ی‌ نه كردوه بو به رزه وه ندی‌ خوی‌ به لام بیویسته یه ككرتوی‌ ئیسلامی لیره دابیر له وه بكاته وه كه نابی‌ له مه زیاتر بیده نك بیت به لكو خوی‌ ئاماده بكات بو وه ستانه وه ی‌ دزی‌ كه ندلی‌ و بونی به به رهه لستكار له دزی‌ ئه و حاله ته جه ق به ستوه ی‌ كه وا له كوره بانی‌ سیاسی كوردستان دروست بووه له كه ل هیوای‌ سه ر كه وتنی‌ زیاتر بو یه ككرتوی ئیسلامی‌ كوردستان
نێردراوه‌ له‌:  Saturday, May 10, 2008
په‌ڕه‌ی -1- له‌ کۆی -13- په‌ڕه‌
12345678910...کۆتایی
  


بیروڕای خۆت بنێره‌

تکایه‌ له‌ ناردنی هه‌ر سه‌رنج و بۆچونێکدا ره‌چاوی ئه‌م تێبینیانه‌ بکه‌:

1 – تکایه‌ راو بۆچوونه‌که‌ت به‌ رێنوسی عه‌ره‌بی یان یونیکورد بنێریت به‌ پێچه‌وه‌نه‌وه‌ بۆچوونه‌که‌ت بڵاوناکرێته‌وه‌.

2 – نوسینه‌که‌ت دووربێت له‌ ناو زراندن.

3 – سبه‌ی بۆی هه‌یه‌ ئه‌و برگانه‌ لا بدات که‌ بڵاوکردنه‌وه‌یان سایته‌که‌ روبه‌روی لێپێچینه‌وه‌ی یاسایی ده‌کاته‌وه‌.

4 – سبه‌ی بۆی هه‌یه‌ راوبۆچونه‌کان له‌ شوێنی دیکه‌دا بۆ مه‌به‌ستی رۆژنامه‌وانی و توێژینه‌وه‌ به‌کاربهێنێته‌وه‌.

5 - ئه‌و راوبۆچوونانه‌ی بڵاوده‌کرێنه‌وه‌ گوزارشت له‌ راوبۆچوونی سبه‌ی ناکه‌ن.
ناو :
ئیمه‌یڵ :
 
 
بیروڕا :
 
   

دوانگه‌کانی تر:‌
 
بودجه‌ی‌ هه‌رێم
توركیا و هه‌رێمی‌ كوردستان
به‌رپرسان و تیرۆر له‌ سلێمانی‌
كورسییه‌كانی‌ كورد له‌هه‌ڵبژاردنی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگاكاندا
به‌ڵێنی‌ سه‌ركرده‌ عه‌ره‌به‌كان بۆ كورد
توندوتیژی‌ به‌رامبه‌ر ژنانی‌ كورد
كۆتایی‌ هاتنی‌ گرژی‌ و ئاڵۆزیه‌كان‌
ئه‌نجومه‌نه‌كانی‌ ئیسناد‌و لێدوانی‌‌ لێپرسراوانی‌ كورد
میدیای‌ چه‌واشه‌
رێكه‌وتنی‌ ستراتیژی‌ ئه‌مه‌ریكا و عێراق:
به‌ده‌په، ‌حیزبێكی‌ نوێی‌ كوردی‌
له‌ چاوه‌ڕوانی‌ ده‌ستوری‌ هه‌رێم دا
یاسای‌ هه‌ڵبژاردن، سازش یان ده‌ستكه‌وت
"ره‌گ" و دامه‌زراندنی‌ به‌ره‌یه‌كی‌ ئۆپۆزسیۆن
نوێنه‌رانی‌ كورد و یاسای‌ هه‌ڵبژاردن
كێشه‌ی‌ خانه‌قین، عه‌سكه‌رییه‌، یان سیاسی‌ و ده‌ستوورییه‌؟
بۆچی‌ لیژنه‌ی‌ نه‌زاهه‌ نه‌درا به‌ گۆڕان؟
كورد و 5 ساڵ ئه‌زموون له‌ به‌غدا
متمانه‌ به‌خشین به‌ كابینه‌ی‌ شه‌شه‌م
كێشانه‌وه‌ی‌ پێشمه‌رگه‌ له‌ پارێزگای‌ دیاله‌
سستبونی‌ په‌رله‌مان
مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ‌ عه‌ره‌ب‌و توركمانی‌ ناوچه‌ دابڕاوه‌كان
كابینه‌ی‌ نوێی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم
داوای گێڕانه‌وه‌ی كه‌ركوك بۆسه‌ر هه‌رێمی كوردستان
هاوڵاتیبون له‌ هه‌رێمدا
كورد‌و هاوپه‌یمانێتی‌ له‌ به‌غدا
هه‌ڵوێستمان له‌ به‌غدا و كه‌ركوك
په‌كه‌كه‌‌و...رفاندنی‌ گه‌شتیاران
حكومه‌تی‌ هه‌رێم‌و مافی‌ هاوڵاتیبون
ئه‌گه‌ریی‌ لێدانی‌ ئێران و.. پرسی‌ كورد
په‌رله‌مانی‌ نوێ‌
ناكۆكییه‌كان و متمانه‌ی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا
قۆناغێكی‌ نوێ‌ له‌ حوكمڕانی‌ هه‌رێم
پێشمه‌رگه‌
هێزێكی‌ نیزامی‌ یان میلیشیا
هه‌ڵبژاردن و ساخته‌كاری‌
داوای كورد بۆ گۆڕینی پێشنیازه‌كانی دیمستۆرا
بانگه‌شه‌ی‌ هه‌ڵبژاردن
هه‌رێمی‌ كوردستان ‌و وه‌به‌رهێنانی‌ بیانی‌
داپڵۆسینی‌ لایه‌نگران‌و هه‌وادارانی‌ گۆڕان
حكومه‌تی‌ هه‌رێم‌و خزمه‌تكردنی‌ هاووڵاتیان
كه‌سوكاری‌ ئه‌نفالكراوه‌كان نایانه‌وێت بكرێنه‌ بانگه‌شه‌ی‌ حیزبه‌كان
كورد و نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان و مادده‌ی 140
باڵی‌ ریفۆرم پشتیوانی‌ لیستی‌ گۆڕان ده‌کات
نه‌وتی كوردستان
پرسی به‌رهه‌مهێنان و ئاكامه‌كانی
په‌یام و به‌رنامه‌ی‌ لیستی‌ گۆڕان
جیابوونه‌وه‌‌و ناكۆكی‌ حیزبه‌كانی‌ كوردستانی‌ ئێران
په‌سه‌ندكردنی‌ ده‌ستور
چاودێریی‌ دارایی‌ ‌و ماده‌ی‌ 11
پێشێلكردنی‌ پره‌نسیپه‌كانی‌ هه‌ڵبژاردن
حیزب.. حوكمڕانی‌
ده‌ركردنی‌ كادرانی‌ یه‌كێتی‌
پشێوی سنوره‌کانی هه‌رێم
پارله‌مان و كاندیدی‌ نوێ
ساڵێك له‌ ته‌مه‌نی سبه‌ی
هێرشه‌كان بۆسه‌ر "لیستی‌ گۆڕان"...!
دوای 20 ساڵ له‌ کاره‌ساتی هه‌ڵه‌بجه‌
كۆمپانیایه‌كی‌ ئه‌مه‌ریكی‌ بۆ نه‌هێشتنی‌ گه‌نده‌ڵی‌
كابینه‌ی‌ نوێ و گۆڕانی‌ روكه‌ش
كۆڕه‌و وزه‌یه‌ك بۆ گۆڕان
حه‌ڤده‌ ساڵ‌ ته‌مه‌نی‌ راپه‌ڕین‌ و حوكمڕانی‌ خۆماڵی‌
جیابونه‌وه‌ و كه‌رتبونی‌ حیزبه‌كان
توركیا له‌شكركێشی‌ و کشانه‌وه‌... ئاینده‌ی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان
دو ساڵ له‌ ته‌مه‌نی سبه‌ی
هه‌رێمی‌ كوردستان له‌نێوان توركیا‌ و په‌كه‌كه‌دا
هه‌ڵه‌بجه‌...
ئاوه‌دانكردنه‌وه‌...
فڕۆكه‌وانی‌ هه‌ڵهاتو...
هه‌رێمی‌ كوردستان ‌و ده‌وڵه‌تی‌ ژماره‌ 194
18 ساڵه‌ی‌ راپه‌ڕین
گۆڕینی ئاڵای عیراق
كورد و هێماكانی ئاڵای نوێ
ته‌نگژه‌كانی‌ ناو یه‌كێتیی‌‌و هه‌ڵبژاردن
هاوپه‌یمانێتییه‌ نوێیه‌كان و كارته‌كانی ده‌ستی كورد!
هه‌ڵبژاردن و لیستی‌ نوێ‌ بۆ گۆڕان
گه‌نده‌ڵی له‌ كوردستان
ته‌شه‌نه‌سه‌ندن و پرسی بنبڕكردنی
سوپای‌ عێراق و پێشمه‌رگه‌
دانانه‌وه‌ی‌ نێچیره‌ڤان بارزانی ‌سیستمی‌ سیاسیی‌ كوردستان به‌ره‌و كوێ‌ ده‌بات؟
وه‌ڵامی‌ پارتی‌ و یه‌كێتی‌ بۆ چوار حیزبه‌كه‌
ده‌رباره‌ی‌ مادده‌ی‌ 140 وتیان...
هه‌ڵوێستی‌ چوار حیزبه‌كه‌
كورد‌ و ناوه‌ند
سه‌ره‌تاكانی‌ قه‌یران
كردنه‌وه‌ی‌ TRT6 له‌ توركیا
پارله‌مان و یاسا، سنوره‌كانی ئازادی رۆژنامه‌وانی له‌ كوردستان
پڕۆژه‌كه‌ی‌ تاڵه‌بانی‌...
بودجه‌ی هه‌رێمی كوردستان
روونیی له‌ دابه‌شكردن و خه‌رجكردنیدا
ونبونی‌ تاوانبارێكی‌ كیمیابارانی‌ هه‌ڵه‌بجه‌
نه‌وتی كوردستان و كێشمه‌كێشمی حكومه‌تی هه‌رێم و به‌غدا