(سبهی):
دهقی وتهكهی مهسعود بارزانی سهرۆكی ههرێمی كوردستان لهدانیشتنی ئهمڕۆی پهرلهمانی كوردستان
بهناوی خوای گهورهو میهرهبان
بهڕێزان سهرۆكایهتیی پهرلهمانی كوردستان و ئهندامانی پهرلهمان
ئهم كاتهتان باش..
خۆشحاڵم ئهمڕۆ جارێكی دیكه لهناو ئێوهم بۆ ئهوهی لهمینبهری پهرلهمانهوه چهند بابهتێك بۆ نوێنهرانی گهل و لهڕێگای ئێوهشهوه بۆ جهماوهری خۆشهویستی كوردستان رون بكهمهوهو راو سهرنج و تێبینییهكانم بخهمهڕو.
ئهو بابهتانهی دهمهوێت باسیان بكهم لهدو تهوهردا كورت دهبنهوه، یهكهمیان تهوهری ههندێ پێشهات لهبواری ساحهی سیاسیی عێراقو پهیوهندییهكانمان لهئاستی ناوچهكهو جیهانداو ئاگاداركردنهوهی بهڕێزتان لهبهرنامهی داهاتوی چهند سهردانێكمان بۆ چهند وڵاتێك، دوهم تهوهری باری ناوخۆو دواروداو پێشهاتهكانی ناو ههرێم و لێكدانهوهمان بۆ ئهم روداوانه.
بهڕێزان لهبارهی وهزعی عێراق بهڕێزتان ئاگادارن كهئێستا لهدوای ههڵبژاردنهوه قهیرانێك لهئارادایهو بهداخهوه لهوه دهچێت بارهكه رۆژ بهڕۆژ ئاڵۆزتر ببێت، لهم بهینهدا ههڵوێستی ئێمه وهكو كوردو كوردستانی رونه، پێمان باشه حكومهتێكی هاوبهشی نیشتمانی پێكبهێنرێت و گشت پێكهاتهكانی عێراق تیایدا بهشداربن، ئێمه نابینه بهشێك لهقهیرانهكه، بهڵكو ههمیشه لهگهڵ چارهسهردا دهبین.
لهبارهی پێگهی ههرێم لهم بارهدا خۆشحاڵم كهلیستو قهواره كوردستانییهكان بهیهكدهنگیو یهكههڵوێستی بهرهو بهغدا دهڕۆن، بهرنامهی شاندی ههرێمیش رونو ئاشكرایه، بۆ ئێمه كهسهكان گرفت نین بۆ ئێمه بهرنامهی حكومهتی داهاتو گرنگه، ئێمه تهعامول لهگهڵ بهرنامهی حكومهت دهكهین، لهسهروی ههمویانهوه ئیلتزام بهدهستورو جێبهجێكردنی مادهی 140، دهبێ لهم بوارهدا ههڵهو كهمتهرخهمییهكانی رابردو دوباره نهبنهوه.
خوشكو برایانی خۆشهویست، لاتان شاراوه نییه كهپتهوتربونی پهیوهندییهكانمان لهگهڵ وڵاتانی دراوسێو ناوچهكه چ گرنگییهكی بۆ ههرێمو بهرهوپێشچونی باری سیاسیو ئابوریمان ههیه، ههمیشه دروشمو بانگهوازمان ئهوهبوه كهبهگرتنهبهری رێگهچارهی ئاشتییانه كهشێك لهدهڤهرهكهدا بخوڵقێت كهتێكڕای گهلانی ناوچهكه لهئاشتیو سهربهستیدا بژین، خواستو ویستو كهرامهتی ههمو لایهك پارێزراو بێت. توركیا یهكێكه لهو وڵاتانهی كهگرنگیی خۆی بۆ تێكڕای ناوچهكه بهگشتیو بۆ ههرێمی كوردستان بهتایبهتی ههیه، خۆشبهختانه ئهمڕۆ پهیوهندییهكانمان لهگهڵ توركیا گهیشتۆته ئاستێك كهلهیهكگهیشتنێكی زۆر هاتۆته ئاراوهو لهو بڕوایهداین كهزهمینه لهبار تربوه بۆ پهرهپێدانی زیاتر بهو پهیوهندییه بهجۆرێك كهلهبهرژهوهندیی ههردولادا بێت.
ههر لهچوارچێوهی ئهو بهرهوپێشچونهدا من وهكو سهرۆكی ههرێم بهشێوهیهكی فهرمی بانگهێشتی توركیا كراومو خوا یاربێ لهماوهیهكی نزیكدا ئهم سهردانه ئهنجام دهدهین. ئامانجیشمان لهو سهفهره ئهوهیه كه:
یهكهم: دهمانهوێ پێشوازی لهو سیاسهتهی دهوڵهتی توركیا بكهین كهدهستی دۆستی بۆ درێژكردوینو بێگومان وهڵامی ئێمهش بۆ ئهو ههڵوێسته وهكو ههمیشه ههر ئیجابی دهبێت.
دوهم: دهمانهوێت ئاستی پهیوهندییه سیاسییهكانمان زیاتر پهرهی پێبدهین بهجۆرێك كهلهخزمهت جێگیرتركردنی ئاشتیو باری تهناهیو ئاسایشی زیاتری تێكڕای دهڤهرهكه بێت.
سێیهم: زیاتر پهره بهپهیوهندییه ئابورییهكانمان لهگهڵ توركیا بدهینو ههوڵبدهین ئاستی ئالوگۆڕی بازرگانیو سهرمایهگوزاری لهنێوانماندا بهرزترو فراوانتر بكهین.
بهڕێزان.. كاتێك دهنگی خێرو ئاشتی لهلایهن ههر لایهنێكهوه بهرزدهبێتهوه ئێمه دهبێ پێشوازیی لێبكهینو هاندهر بین بۆ سهركهوتنی، چونكه دواڕۆژی گهلهكهمانو ههمو گهلانی دیكهی ناوچهكه بهگرتنهبهری زمانی ئاشتیو دور لهتوندوتیژی مسۆگهر دهبێت. لهم چوارچێوهیهشدا لهپێناو چهسپاندنی ئاشتیی زیاترو سهرخستنی زمانی گفتوگۆو رهواندنهوهی نیگهرانییهكانو دروستكردنی متمانهی زیاتر، نههجی ئێمه ئهوه دهبێت كهچارهسهریی ئاشتییانه ئهساسی ههمو دانوستاندنهكانمان بێتو رێز لهسهروهریی دراوسێكانمان دهگرینو لهبهرامبهریشدا چاوهڕوانیشمان ئهوهیه رێز لهسهروهریی ههرێمی كوردستان بگیرێت.
ههر لهو ئاراستهیهشدا رێگه نادهین كهس ئیستغلالی ههرێمی كوردستان بۆ سهرخستنی ئهجێندای تایبهتی خۆی بكاتو نابێت ههرێمی كوردستان ببێته مهیدانی تهسفیهی حیساباتی هێزو لایهنهكانی ناوچهكهو دهبێ ههمو لایهك ههوڵبدهین گرژیی ناوچه سنورییهكان نههێڵینو كۆتایی بهو بۆمببارانو تۆپبارانه بێت كهدهبێته مایهی نیگهرانیمانو ئازاردانی خهڵكی ئهو ناوچانه. تهجروبه سهلماندی كهتوندوتیژیو شهڕ لهناوچهكهدا هیچ بهرههمێكی نابێت، بۆیه پێویسته ههمولایهك پشتیوانو هاندهری زمانی ئاشتی و رێزگرتنی دولایهنه بین.
وڵاتی دوهم لهبهرنامهی سهفهرهكهمدا (فهڕهنسا)یه، ماوهیهكه بانگهێشتی رهسمیی سهرۆكی (فهڕهنسا)مان پێگهیشتوهو ئێستا كاتهكهی گونجاوه بۆ ئهنجامدانی ئهو سهردانه. بێگومان ئاگادارن كهپهیوهندییهكانمان لهگهڵ فهڕهنسا لهئاستێكی باشدایه لهگهڵ گهلو حكومهتی فهڕهنسا چ لهنههامهتییهكانو چ لهكاتی سهرگرتنی ئهزمونی حكومهتی ههرێم دۆستو پاڵپشتمان بونه. بۆیه ههر لهسهر بنهمای ئهو دۆستایهتییهو لهپێناو بهرژهوهندیی دولایهنه ههوڵی ئهوه دهدهین پهیوهندییهكانمان لهگهڵ گهلو وڵاتی فهڕهنسا پتهوتر بكهینو ئومێدمان وایه سهردانهكهی ئهمجارهشمان بۆ فهڕهنسا لێكنزیكبونهوهی زیاترو بهرههمی باشتری لێبكهوێتهوه.
تهوهری دوهم لهبارهی باری ناوخۆمانه، خوشكو برایانی خۆشهویست.. ئهمڕۆ هاتوم زۆر بهسهراحهت لهگهڵ ئێوهو لهڕێگهی ئێوهشهوه لهگهڵ هاوڵاتییانی خۆشهویستمان لهسهر چهند پرسێكی گرنگ قسه بكهم. ئێستا وهزعێك لهكوردستان هاتۆته ئاراوه كهخهریكه هێزو توانامان لهمهساری خۆی لابباتو ئامانجهكانمان لهبهرچاو ون بكات، بۆیه رونكردنهوهی ئهو بارودۆخه زۆر پێویسته. خهباتو تێكۆشانو قوربانیدانی ئێمه بۆ سهربهستیو ئازادی بوه، بۆ ئهوه بوه كهئێمه خاوهن ئیرادهی خۆمان بینو كهڕامهتی مرۆڤی كورد پارێزراو بێت، شوكور بۆ خوا لهسایهی خوێنی شههیدانو بهخهباتو تێكۆشانی ههمو لایهكو دوای قوربانیدانێكی زۆر ئهم دهسكهوتانهی ئێستا هاتونهتهدی، وڵاتمان ئازادهو ئهزمونی ئیدارهو حوكمڕانیی خۆمان ههیه، ئهمڕۆ ئێمه خاوهنی وڵاتمانو خۆمانو كهسایهتیمانین، كهواته چ سودێكی ههیه كهبهدهستی خۆمان ئهزمونهكهمان ناشیرین بكهینو چ سودێكی ههیه تهسوێرێكی نادروست لهههرێمو كهسایهتیی مرۆڤی كورد پیشانی خهڵكی دونیا بدهین.
بهڕێزان دروستكردنهوهی باڵهخانهیهك ئاسانه، بهڵام دروستكردنهوهی كهسایهتی زۆر زهحمهته، تێكدانو شێواندنی ناڕهوای كهسایهتیی مرۆڤی كورد تاوانێكه دهرههق بهنهتهوهیهك. ئهوهی ئێستا بهناوی ئازادییهوه دهكرێت ئازادی نییه، ئهمه فهوزایه خهریكه رهوشتی كوردایهتیو مرۆڤایهتی تێكدهچێت، بهناوی ئازادییهوه بهبێ بهڵگهو بهبێ سهبهب هجوم دهكرێته سهر مافی ههر كهسێكو ئهوجا ئهو مافه بهخهڵك رهوا نابینین بهپێی یاسا بهرگری لهمافی خۆیان بكهن، بهرگریكردن لهمافی ههر كهسێك لهڕۆژنامهنوسێك تا ههر تاكێكی كۆمهڵگا بهئهركی خۆمی دهزانم، بهڵام نابێ كهس لهسهروی یاساوه بێتو بیر بكرێتهوه كهههندێ كهس حهسانهی ئهوهیان ههبێت كهبهكهیفی خۆیان مافی خهڵك پێشێل بكهنو بوختانو تۆمهت لهسهر خهڵك بڵاوبكهنهوه، ئهوجا گهر كهسێك بهپێی یاسا داكۆكیی لهمافی پێشێلكراوی خۆی كرد ئهم كارهی بهدژی ئازادیی رادهربڕین لهقهڵهم بدرێت.
ئهمه ئازادی نییه ئهمه خراپ بهكارهێنانی ئهو كهشه ئازادهیه كه له كوردستان بهتێكۆشانی ههمولایهك هاتۆته ئاراوه، نابێت چیتر ئهمه قبوڵ بكرێت، نابێ چیتر ئازادیی هاوڵاتییانو مافیان بهناوی ئازادییهوه پێشێل بكرێت. لهكوردستاندا قیهمی رێزگرتن لهبیروباوهڕی یهكتر رهگو ریشهی لهمێژو و كهلتوری ئێمهدا ههیه، بهڵام ئێستا ههوڵی شێواندنی ئهو قیهمهش دهدرێت، زێدهڕۆیی ههندێجار دهگاته ئهو حهدهی كهسوكایهتی بهئاینی پیرۆزی ئیسلام بكرێت، له كوردستاندا بهوه سهربهرزین كه فهرههنگمان فهرههنگی تهساموح و پێكهوهژیانه، جیاوازی نییه لهنێوان ئاینهكان، نابێ سوكایهتی بههیچ ئاینێك بكرێت جاچ بگاته ئاینی پیرۆزی ئیسلام كه ئاینی زۆرینهی خهڵكی كوردستانه. تێپهڕاندنی ئهم سنورانه لهمهودوا قابیلی قبوڵ نییهو دهبێ رێز لهمهشاعیری خهڵك بگیرێت، ئێمه پێشوازی لهڕهخنهی ئیجابی دهكهینو پێمان باشه كهموكوڕییهكان دهستنیشان بكرێت، بهڵام وهزعهكه لهوه دهرچوهو بۆته ناشیرینكردنی سهرتاپای وڵات، تۆمهت ههڵبهستنو ناوناتۆره دروستكردن بۆ یهكتری پهیوهندیی بهڕهخنهو ئازادیی رادهربڕین نییه، دهبێ مهسئولانه بهرامبهر ههر روداو دیاردهیهك لهههرێمدا ههڵسوكهوت بكهین، ئهو گرژیو ئاڵۆزییهی ئهو ماوهیه كهلهكوردستاندا سهریههڵدا لهڕاستیدا ئیستغلالی روداوێك بو بۆئهوهی ئیمتیازاتی سیاسی لهسهر حیسابی خوێنی گهنجێكی كورد بهدهستبهێنرێت، روداوی تیرۆركردنی جوانهمهرگ سهردهشت عوسمان لهقالبی خۆی دهربڕاو هیچ رێزێك لهیاساو رهوتی لێكۆڵینهوه نهنرا، ناكرێ ههمو شتێك ئیستغلال بكرێتو فهوزا دروستبكرێتو رێگه بدهن بۆ ئهو روداوه یاسا دهور ببینێت، من لهههمو كهسێك زیاتر ئیدانهی ئهو تاوانه دهكهم، بهرپرسیاریهتیی ئێمهیه ههمو ههوڵێك بدهین بۆ دهستگیركردنی تاوانبارانو راكێشانیان بۆ بهردهم دادگا، من لێرهدا رایدهگهیهنم دهزگاكانی پهیوهندیدار دهتوانن گهر پێویستی كرد داوای هاوكاریی فهنی لهههر پسپۆڕێكی دهرهوهی ههرێم بكهن، تاكو لهپرۆسهی لێكۆڵینهوهدا یارمهتیدهربن.
بهڕێزان.. بۆ من جێگهی شانازییه كهتوانیومه متمانهی 70%ی گهلی كوردستان بهدهستبێنم، ئهمهش وهك دهسكهوتێك لهدهسكهوتهكانی تر بهرههمی خوێنی شههیدان و رهنجو تێكۆشانی گهلهكهمانه، بۆیهشه رێز لهمتمانهو ویستی گهل دهگرم ئهو پۆسته بهپێگهیهك دهزانم بۆ سهروهریی گهلو پاراستنی دهسكهوتهكانی. من ههمو خهڵكی كورستان بهخوشكو برای خۆم دهزانم و خۆم بهبهرپرسیار دهزانم بهرامبهر پاراستنی مافهكانیان چ ئهوانهی لهگهڵمان بن یان لهگهڵمان نین، بهڵام ئهوانهی ویستی خۆیان بهناوی تێكڕای گهلی كورد دهخهنهڕو و وانیشاندهدهن كهقسهی ئهوان قسهی ههمو خهڵكی كوردستانه رێزیان لهئیرادهی خهڵكی كوردستانو رای زۆرینهی خهڵك نهگرتوه، من بهپشتبهستن بهو شهرعیهتهی میللهت پێیداوم مافو ئازادیی هاوڵاتییان دهپارێزم و رێگهنادهم كهس یاری بهئاسایشی ههرێم بكات، رهخنهو بابهته جدییهكان بۆ باشتركردنی باری وڵات و ئهدای دامودهزگاكان پهراوێز خراوهو خهڵكانێك سهرقاڵی شتی رواڵهتو لاوهكین و زۆرینهی شتهكان ئیستغلال دهكهن بۆئهوهی پهیامێكی چهواشهیی لێ دروستبكهن، بهڕێزان لهو ماوهیهدا بهشێوهیهكی ناڕهوا بابهتی ئاسایشی ههرێم باسی لێوهكراوهو لهههندێ بڵاوكراوهدا تهسویرێك دروستكراوه كه گوایه له ههرێم سهقامگیری لهئارادا نییهو كهس لهسهروماڵی خۆی دڵنیا نییه، ئهمهشیان لهڕاستییهوه دوره، چونكه بهههوڵو ماندوبونو قوربانیدانی دهزگاكانی پهیوهندیدارو بههاوكاریو ههماههنگیی خهڵك لهگهڵیان ئارامیو ئاسایش لهههرێم بهرقهراربوهو متمانهی جهماوهرو هاوكاریی دولایهنهی ئهم دامودهزگایهو خهڵك زامنی بهردهوامیی ئاسایشی ههرێم بوه، ئهو كهسانهی كهدهخوازن لهكاریگهریی ئهم دامودهزگایهو بهرههمو دهسكهوتهكانیان كهم بكهنهوه بابهراوردی وێنهی باری ئهمنیی شوێنهكانی دیكهی عێراقو باری ههرێم بكهن ئایا دهخوازن رۆڵی كاریگهری ئهم دهزگایانه كۆتایی پێبهێنن تاكو ههرێم هاوشێوهی شوێنهكانی دیكهی عێراقی لێ بێت، گهر وابێت دهبێ ئهو كهسانه بهرپرسیاریهتییهكانی ئهم داوایهیان لهئهستۆ بگرنو لهبهرامبهردا خهڵكدا بهرپرسیارو وهڵامدهر بن.
پێویسته وێڕای ههوڵهكانمان بۆ یهكگرتوییو بههێزكردنی ئهم دامودهزگایانه ههمومان پارێزهری ئاسایشی ههرێم بینو خۆمان لهلێدوانی وا كهڕهوشی ئهمنی دهشێوێننو خهڵك توشی ترسو نیگهرانی دهكهن بپارێزین. گهر ئهمنو ئاسایش نهما گهشهكردنی ئابوریو ئاوهدانكردنهوهو پێشكهوتنی ههرێمیش نامێنێتو گهلهكهمان لهههمو رویهكهوه زیانمهند دهبێت، بۆیه دهبێ ههمولایهك زۆر مهسئولانه تهعامول لهگهڵ ئهو بابهته بكهن. بههیمهتو تێكۆشانی دڵسۆزانی وڵاتیش ئاسایشو ئاسودهیی لهههرێم ههر پتهوترو سهقامگیرتر دهبێت،خهڵك دڵنیا دهكهینهوه كهبههیچ جۆرێك رێگه نادهین ئهم كهشه هێمنهی ههرێم تێكبچێ.
لێرهدا بهپێویستی دهزانم بهڕێزتان ئاگاداربكهمهوه كهپرۆسهی یهكگرتنهوهی ئاسایشو دروستكردنی یهك لهشكری پێشمهرگه بۆ ههرێم بهرهوپێشهوهچوهو زۆر بهجدی كاری لهسهر دهكهین، بهڵام ئهمه بابهتێكی ههستیارهو دهبێ زۆر بهدیقهت ههنگاوی بۆ بنێین.
لهكۆتاییدا دهمهوێت بڵێم لهو وڵاتهدا یاسا دهبێ سهروهر بێت بۆ ههموانو كهس لهسهروی یاسا نهبێت، ئازادی ههیهو خهڵك مافی ناڕهزایی دهربڕینو رهخنهگرتنیان ههیه، بهڵام رێگه نادرێت قیهمی میللهتێك تێكبدرێت تهنیا لهبهرئهوهی ژمارهیهكی كهم لهگهڵ ئهو قیهمانه ناگونجێ، رێگهی یاسایی بۆ ههر تاكێكی كورد كراوهیه، بهڵام نابێت پێشێلكردنی یاسا دوای ههر روداوێك ببێت بهدیاردهیهكی ههمیشهیی، ئامانجی سهرهكیمان پاراستنی یهكڕیزیی گهلو دهسكهوتهكانیهتیو دهمانهوێ لهكهشێكی ئارامدا كۆمهڵگهكهمان گهشه بكاتو بهرهو ئایندهیهكی گهش ههنگاو بنێت، ئهمهش ویستو خواستی گهلهكهمانهو ههمو كهسێك دهبێت رێز لهئیرادهی گهلهكهمان بگرێت و داوای هاوكاری لهههموتان دهكهمو وهرن پێكهوه بادهستبكهین بهچاكسازی.
ههر سهركهوتو بنو سوپاس بۆ رهخساندنی ئهم دهرفهته..
مهسعود بارزانی
سهرۆكی ههرێمی كوردستان
29/5/2010
تكایه راوسهرنجتان...